Ada Ciganlija odsad predeo izuzetnih odlika

Prostor Ade Ciganlije proglašen je na jednoj od nedavnih sednica Skupštine grada za zaštićen, i to kao predeo izuzetnih odlika, i svrstan je u treću kategoriju zaštićenih područja lokalnog značaja. Ovaj predeo nalazi se u okviru međunarodno značajnog područja za ptice „Ušće Save u Dunav” i izuzetno je važan u očuvanju divlje flore, faune i gljiva. Na ovom mestu, ako se ostvare planovi grada, trebalo bi da se sa Kalemegdana preseli Zoološki vrt. To je u februaru najavio gradonačelnik Aleksandar Šapić. Zoo-vrt bi trebalo obuhvati prostor od 14 hektara gde su sada smešteni Ada Safari i naselje „Partizan”. Ovaj predlog gradonačelnika izazvao je i niz pitanja – da li Zoološki vrt može da bude preseljen na Adu koja je već delimično bila pod zaštitom, koja se u nalazi u zoni zaštite vodoizvorišta, da li će preseljenje vrta poremetiti ovaj predeo izuzetnih odlika, koliko će otpadne vode iz vrta uticati na eko-sistem, koliko će to što je Ada plavno područje uticati na životinje, zašto se uopšte vrt seli sa Kalemegdana... U prethodnih nekoliko meseci mogla su se čuti različita mišljenja ‒ od onih koji podržavaju ovu ideju do onih koji smatraju da ona nije dobro rešenje. O premeštanju Zoo-vrta bilo je reči i pre nekoliko dana na sednici Skupštine grada.

Ovo nije prvi put u svetu, kako je rekao Marko Stojčić, gradski urbanista, da se Zoološki vrt preseljava u prirodno okruženje.

– Prebacivanje Zoološkog vrta neće uticati na Adu, kao predeo izuzetnih odlika, jer ćemo uraditi sve da to bude izvedeno po potpuno ekološkim uslovima. Neće biti seče šuma, niti isušivanja jezera na Adi Safari, niti će biti gradnje objekata. Ono što budemo zidali za smeštaj životinja biće napravljeno od prirodnih materijala, drveta, zemlje, kamena... Posebno ćemo voditi računa o dreniranju i odvođenju otpadnih voda. Trenutno očekujemo Studiju uticaja na životnu sredinu koju radi grad – rekao je Stojčić. U ovoj fazi nije uključen Zavod za zaštitu prirode Srbije.

Zaštićeno područje obuhvata poluostrvo Ade Ciganlije, uokvireno Savom na površini od oko 290 hektara, zatim Savsko jezero i sa njim povezano taložno jezero, nasipe koji Adu povezuju sa obalom, kao i Čukarički rukavac sa obalom gde se uliva Topčiderska reka. Površina zaštićenog prirodnog dobra obuhvata oko 471 hektar i nalazi se u javnoj, u privatnoj i u državnoj svojini.

Na ovom području uspostavljaju se režimi drugog i trećeg stepena zaštite. Drugi stepen zaštite, koji je stroži, uspostavlja se na jednom lokalitetu pod nazivom „Gljive Ade Ciganlije” na površini od oko 70 hektara, dok je preostali deo pod zaštitom trećeg stepena.

Na delu zaštićenog područja sa ustanovljenim režimom trećeg stepena zaštite može se intervenisati radi restauracija, revitalizacija i ukupnog unapređenja zaštićenog područja, uz selektivno i ograničeno korišćenje prirodnih resursa i prostora uz upotrebnu infrastrukturu i drugu izgradnju. Kako stoji u Odluci o proglašenju zaštite u okviru trećeg režima zaštite, zabranjuju se sve radnje i aktivnosti koje ugrožavaju ili menjaju njegova svojstva, posebno smanjenje procenta zelenih površina, širenje područja pod golf terenima, izgradnja trajnih objekata (ugostiteljskih, turističkih, stambenih, ekonomskih, privrednih, industrijskih i energetskih, uključujući objekte za upravljanje otpadom i skladišta), osim za aktivnosti iz vodoprivrede predviđene planskim i strateškim dokumentima. Zabranjuje se i formiranje novih asfaltiranih saobraćajnica, ispuštanje otpadnih voda iz stambenih i ugostiteljskih objekata, nekontrolisano uklanjanje vrba i topola u plavnom delu Ade na obali Savskog jezera do nasipa, isušivanje ili pošumljavanje stalnih bara, poput Ade Safari, kao i privremenih bara, lokvi i depresija, a radi razmnožavanja vodozemaca i gmizavaca (žabe, zmije, gušteri, kornjače, krokodili…). Zabranjena je i zamena autohtonih drvenih vrsta stranim, ukrasnim ili brzorastućim vrstama, formiranje monokultura, uključujući i klonskih severnoameričkih topola, sve ono što ugrožava ribe.

Ograničenja na ovu odluku odnose se na radove pod uslovom da su usklađeni sa konceptom zaštićenog područja, odnosno korišćenje prirodnih resursa na održiv i strogo kontrolisan način.