Spomenik knezu Mihailu očišćen od grafita

Izgleda da pojedincima nije važno što je ispred njih kulturno dobro od velikog značaja, ni to što je simbol oslobođenja Srbije od Osmanskog carstva, već su „zaključili” da je spomenik knezu Mihailu na Trgu republike „pogodan” da na njemu ostave različite „škrabotine”. Takozvani grafiti osvanuli su na spomeniku pre oko dve sedmice, a prošle nedelje ta informacija se pojavila i u javnosti. Zaposleni u Zavodu za zaštitu spomenika kulture grada Beograda u saradnji sa Javnim komunalnim preduzećem „Gradska čistoća” su uklonili grafite sa kamenog postamenta spomenika knezu Mihailu.

– Povodom skrnavljenja spomenika, Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda dostavio je prijavu Policijskoj stanici Stari grad protiv nepoznatih osoba koje su oštetile spomenik ispisivanjem brojnih grafita. Iz Policijske stanice Stari grad obaveštavaju da će policijski službenici u narednom periodu pozorničkom, patrolnom i operativnom delatnošću češće obilaziti spomenik knezu Mihailu. Mi najstrože osuđujemo počinioce pomenutog dela i apelujemo na građane da vode računa o kulturnom nasleđu Beograda, i podsećamo da se svako neprimereno ponašanje smatra se uništavanjem kulturnog dobra – rekli su u Zavodu.

Ideja da se podigne spomenik knezu Mihailu začeta je u drugoj polovini 19. veka kada se u Beogradu podižu spomenici uglednim ličnostima Srbije. Posle brojnih polemika i međunarodnog konkursa na koji je pristiglo čak 17 radova za autora je izabran italijanski vajar Enriko Paci. On je, između ostalog, uradio spomenik italijanskom piscu Danteu ispred bazilike Santa Kroče u Firenci.

Spomenik knezu odliven je u Minhenu, a nacrte za postament uradio je srpski arhitekta Konstantin Jovanović. Ovo je bio i prvi figuralni spomenik u gradu.

Spomenik je svečano na tadašnjem Pozorišnom trgu otkriven decembra 1882. godine za Svetog Nikolu, krsnu slavu Obrenovića.

Tačno 152 godine od kada je knez Mihailo ubijen u Košutnjaku 10. juna 2020. godine završena je njegova restauracija. Obnova spomenika krenula je početkom marta te godine i trebalo je da bude završena 1. maja, ali je zbog virusa kovid 19 bila prekinuta pa je rok za sanaciju produžen. Vrednost svih radova iznosila je 3,7 miliona dinara bez PDV-a. Investitor je bio grad, izvođač radova firma „Granit Liješće”, a nadzor – Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda. Kada je ovaj restaurirani spomenik otvoren, nadležni iz grada rekli su da se nadaju da neće biti ispisivan i da će ga prestoničani čuvati. Pošto se ispisivanje grafita ponavlja, bilo bi dobro kada bi se donji, kameni deo premazao specijalnim rastvorom da grafiti na njemu ne bi ostajali.

Prilikom obnove 2020. godine na spomeniku su, osim grafita, nađene rupe od metaka, prljavština, patina i garež, a u skutima jednog od simbola grada stručnjaci su otkrili skelete golubova. Na mestu gde Mihailo drži dizgine, gde su mu kubura i mač, pronađeni su delovi krmenadle i goveđe šuplje kosti koje su tu najverovatnije nanele svrake.

Do tada spomenik je samo dva puta detaljnije čišćen, poslednji put 1986. godine.