Dan oslobođenja Smedereva u Prvom svetskom ratu

Smederevo - Dan oslobođenja Smedereva u Prvom svetskom ratu obeležen je danas, a parstos kod spomenika palim borcima služilo je sveštenstvo Crkvene opštine u tom gradu.  Vence su položili: pripadnici garnizona Vojske Srbije iz Požarevca, predstavnici grada i Udruženja potomaka ratnika 1912-1918.godine iz Smedereva i Kovina, kao i smederevskog SUBNOR-a.

Pre 105. godina na ovom mestu, 30. oktobra 1918. godine ili po starom kalendaru 17. oktobra, sa zvonika naše crkve oko 11 časova čula su se zvona koja su najavila slobodu Smederevu i kraj Velikog rata koji je u našem sećanju ostao upamćen po brojnim žrtvama i stradanjima, rekao je Branko Milanović, predsednik gradskog Udruženja potomaka ratnika 1912-1918. godine.

Na ovom događaju čulo se da je grad zbog blizine granice sa Austrougarskom i dejstvovanja njene artiljerije sa brodova, dosta trpeo. Uprkos jačem otporu  iskazanom u velikom Mitrovdanskom boju  1914. godine, Smederevo je potpuno  porobljeno u novembru naredne godine. U logore Austrougarske odvedeno je više od 2000 Smederevaca, ali nakon proboja Solunskog fronta 1918. godine srpska i francuska vojska, a pre svega Prva srpska armija, levo krilo Konjičke divizije potpomognuto Moravskom divizijom,  uspeva da 27. oktobra oslobodi Smederevsku Palanku i Veliku Planu. Posle  toga  28. i 29. oktobra vodile su se odlučujuće borbe od sela Lozovika do Radinca. Pod komandom majora Dušana Dodića Smederevo je oslobođeno 30.oktobra, rečeno je između ostalog na današnjem komemorativnom okupljanju.

Spomenik palim borcima u Prvom svetskom ratu podignut je i osveštan 1. decembra 1926.godine, na dan proglašenja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, dok  najviše podataka o oslobađanju Smedereva čuva ratni dnevnik majora Dušana Dodića, saopšteno je danas.