Toplica, reka koja teče uzbrdo

Prokuplje – Ispod Suvog rudišta, jednog od južnih vrhova Kopaonika, izvire reka Toplica. Ime je dobila po nizu toplih voda koje izbijaju iz dubine zemlje, gotovo svuda duž njenog toka od 136 kilometara. Samo u Lukovskoj Banji ima čak 13 izvorišta na malom prostoru, a svaki od njih daje vodu različite temperature i hemijskog sastava.

Ulazeći u grad Prokuplje, reka najpre obilazi brdo Hisar gotovo u punom krugu, pa zatim teče sredinom grada. Na vrhu brda bio je srednjovekovni grad (prema predanju, grad Jug-Bogdana), pa je reka predstavljala jaku odbrambenu prepreku. I sada, na levoj obali, stoji kula sa koje se branila tvrđava. Prema legendi, postojao je i prokop, koji je spajao prečicom ovaj rečni luk, pa je i grad po njemu dobio ime Prokuplje. Istoričari, pak, tvrde da je ime gradu dato kad su ovamo 1386. godine donete mošti svetog Prokopija.

Obilazeći Hisar, Toplica jednim delom teče uzbrdo, a ova prirodna pojava, koja se stručno zove epigenija, ne postoji nigde drugde u Evropi.

Nažalost, upravo taj deo toka Toplice je gotovo nepristupačan, jer su obale zarasle u šiblje i korov. Programom rada nedavno formiranog Fonda za ekologiju predviđeno je da se urede obale Toplice u rejonu grada, ali i u delu „uzbrdnog toka”. Prema rečima direktora Miroljuba Krasića, već je dobijena saglasnost SO Prokuplje da ekolozi preuzmu staranje i nad tvrđavom, rekom i priobaljem, a u saradnji sa Turističkim centrom opštine radiće se na animiranju zainteresovanih za posetu ovom lokalitetu. Turistički potencijali sadržani su i u činjenici da je Prokuplje na putu ka poznatim banjama Prolom, Lukovskoj i Kuršumlijskoj, kao i Đavoljoj varoši.