Sećanje na streljane Kraljevčane

Kraljevo – Građani Kraljeva, potomci stradalih, učenici osnovnih i srednjih škola, predstavnici državnih organa, društvenih organizacija i bojni gosti juče su posetili groblje streljanih rodoljuba u ovom gradu. Palili su sveće i polagali cveće na humke radnika Fabrike aviona i vagona, železničara, zanatlija, seljaka, tadašnjih izbeglica koje su oktobra 1941. godine, u znak odmazde, streljali nemački fašisti. Venac na humke svojih drugova položili su i Milan Sokolović i Miroslav Aranđelović, Kraljevčani koji su zahvaljujući snalažljivosti, hrabrosti i srećnim okolnostima to streljanje preživeli.

Gradska vlast je ovog 14. oktobra, u odnosu na nekoliko prethodnih, delimično izmenila koncept obeležavanja tog tužnog događaja u nameri da se posebno mladi upoznaju sa zlodelima i opasnostima fašizma. To je bila i poruka pesme koju je, na komemorativnoj sednici gradskog parlamenta održanoj pre posete stratišta, napisala i pročitala Vanja Popović, učenica OŠ „Svetozar Marković” iz Kraljeva. Prisutnim odbornicima i gostima o masovnim stradanjima nedužnih građana govorio je Jovan Mirković, kustos Muzeja žrtava genocida iz Beograda.

Na Groblju streljanih, posle odavanja pošte, uz zvuke sirena, parastos žrtvama služio je episkop žički Hrizostom uz sasluženje sveštenika Žičke eparhije. Zatim je gradonačelnik Kraljeva Miloš Babić, između ostalog, poručio da „svedočenja i podsećanja o ovom događaju ne smeju prestati i da mladost ovog grada mora biti brana zaboravu kako se on ne bi nigde u svetu ponovio”. U prigodnom umetničkom programu učestvovali su glumci kraljevačkog pozorišta i hor ovdašnje crkve Svete trojice.

Ovih dana, na više drugih skupova povodom tog tragičnog događaja od pre 67 godina, isticano je kako su nemački fašisti, zarad osvete prema onima koji su branili svoj grad i slobodu, čineći ratni zločin, u periodu od 15. do 21. oktobra 1941. godine streljali nedužne građane, prema surovom pravilu stotinu za jednog ubijenog nemačkog vojnika. Tako su, prema podacima koje su do sada prikupili stručnjaci kraljevačkog muzeja, poubijali 2.190 nedužnih ljudi. Ta brojka može biti i veća, jer posao na tačnom evidentiranju žrtava još nije okončan.

Među streljanima tih dana bilo je i više izbeglica iz Slovenije, ponajviše iz Maribora koji su u ovom gradu našli utočište bežeći od nemačkog okupatora. Stoga je juče Kraljevo i Groblje streljanih posetila i delegacija Slovenije na čelu sa Miroslavom Lucijem, ambasadorom ove države u Srbiji.