Otkrivene hiljade slučajeva zlostavljanja u Protestantskoj crkvi

„Ovo je mračan dan za Protestantsku crkvu u Nemačkoj. Danas bi u stvari trebalo da zvone sva zvona i da se zastave spuste na pola koplja,” kaže Detlef Cander, koji je kao dečak bio žrtva seksualnog zlostavljanja u crkvenim institucijama.

Za Evangelističku, odnosno Protestantsku crkvu to je bio dan moralne katastrofe: nakon detaljnog istraživanja biskupija i zajednica širom Nemačke, stručnjaci su utvrdili da je broj slučajeva seksualnog zlostavljanja maloletnika kod njih na istom nivou kao i u Rimokatoličkoj crkvi.

A utvrđeno je i to da u Protestantskoj crkvi još uvek nema prave želje za suočavanje s tim zločinima. Već duže vreme zna se za Candera i to da je on kao dete godinama bio seksualno zlostavljan u jednom domu pod upravom Protestantske crkve. Njegovo prisustvo na predstavljanju istraživanja „Seksualno nasilje i drugi oblici zlostavljanja u Evangelističkoj crkvi i dijakonijama u Nemačkoj” daje dodatnu težinu tim otkrićima.

Na 870 stranica izveštaja navodi se da je u proteklim decenijama bilo najmanje 2.225 žrtava i 1.259 osumnjičenih počinilaca. Ali, to je samo „vrh ledenog brega”, kaže Martin Vaclavik, profesor socijalnog rada na Visokoj školi u Hanoveru, koji je bio rukovodilac tog istraživanja. Njegova gruba procena glasi da je i broj žrtava i broj počinilaca verovatno trostruko veći – oko 9.355 maloletnih žrtava i oko 3.500 krivaca.

Od utvrđenih zločina, dobra trećina su pastori ili drugi ljudi iz Crkve. A krivična dela su se dogodila u svim institucijama Protestantske crkve, u dečijim domovima pod njihovom upravom, baš kao i u institucijama dijakonije i u župama, prenosi Dojče vele.

Vaclavik ne samo da nabraja zločine, on je prisiljen i da gotovo nečuvenim rečima kritikuje kompletnu Protestantsku crkvu u Nemačkoj. Kaže da u njoj postoji „institucionalna tromost” i „patologizacija pogođenih”, da ima „zamućivanja i prebacivanja odgovornosti” i da to nije samo stvar pojedinaca, već „institucionalni fenomen” Evangelističke crkve.

Drugim rečima: niko nije kriv, a ako jeste, to je uvek netko drugi.

Nije preterano reći da Protestantska crkva u Nemačkoj nakon predstavljanja ovog izveštaja više neće, a i ne sme da ostane onakva kakva je bila. Mnogo godina je bila u senci ogromnog problema u Katoličkoj crkvi u kojoj je skandal sa zlostavljanjem izbio još 2010, pa onda i 2014, sve do 2018. Čak tri godine pre Protestantske crkve koja je to uradila tek u decembru 2023, Katolička crkva je dogovorila jedinstvene kriterijume obrade slučajeva s Nezavisnim povereništvom za slučajeve seksualnog zlostavljanja dece iz Berlina.

Sve to otvara još mnogo pitanja: dugo se baš od protestantskih vernika moglo čuti da je u Katoličkoj crkvi očigledno problem celibat i njihovo strogo viđenje seksualnog morala, na primer kod homoseksualnosti.

Pritom je znakovito to da su najspektakularnije ostavke u Protestantskoj crkvi doše od dve vodeće i istaknute predstavnice crkve: 2010. je u Hamburgu ostavku dala Marija Jepsen, inače prva luteranska biskupkinja u čitavom svetu koja je to postala 1992. Po svemu sudeći, ona je znala o seksualnom napastovanju jednog pastora, ali nije uradila ništa.