Život i delo Evžena Deroka

Predavanje o životu i delu Evžena Deroka, jednog od najvećih srpskih filatelista, održano je u PTT muzeju u Ulici majke Jevrosime. O ovoj temi govorili su dr Milan Radovanović, univerzitetski profesor u penziji, i bivši predsednik Saveza filatelista Srbije, i dr Tivadar Gaudenji, viši naučni saradnik u Geografskom institutu „Jovan Cvijić” SANU. Oni su svoja dugogodišnja istraživanja posvetili izučavanju poštanske istorije Srbije u Prvom svetskom ratu. Posetioci su imali priliku da saznaju niz zanimljivosti o bogatom nasleđu i doprinosu Deroka u oblasti  filatelije, kao i o njegovom plodnom životu i svestranom radu.

Evžen Deroko, rođen 1860. godine u Beogradu, bio je istaknuti filatelista, ali i stručnjak za saobraćaj i poliglota koji je pored srpskog govorio i pisao na nekoliko svetskih jezika (nemačkom,

francuskon, italijanskom, engleskom, a služio se ruskim, španskim i bugarskim jezikom). Filateliji je posvetio punih sedam decenija. Bio je predsednik Jugoslovenskog filatelističkog saveza i nosilac međunarodnih odlikovanja, uključujući i Nobelovu nagradu za filateliju – Lindbergovu medalju. Ostavio je neizbrisiv trag u srpskoj i jugoslovenskoj filateliji.

Na ovom predavanju istaknuti su najznačajniji segmenti srpske filatelije, a to je bila i prilika da se probudi interesovanje za očuvanje i promociju kulturnog nasleđa Srbije.

Porodica Deroko potiče iz Venecije, iz druge polovine 18. veka. Porodica prelazi u Dubrovnik, a potom u Beograd u kome je Evžen Deroko rođen. Posle završene gimnazije upisao se na Prirodno- matematički odsek Filozofskog fakulteta na Velikoj školi. Kao pitomac Ministarstva građevine 1883. godine odlazi u Beč u austrijske državne železnice, a potom u Belgiju na studije saobraćajne službe na tamošnjim železnicama. Nakon položenih ispita vraća se u Beograd, gde stupa u službu Društva za građenje i eksploataciju srpskih železnica kao saobraćajni inspektor. Postepeno je napredovao, da bi posle završetka Prvog svetskog rata i nastanka Jugoslavije, bio postavljen za pomoćnika generalnog direktora novostvorenog ministarstva saobraćaja. Sa tog položaja otišao je u penziju.

Evžen Deroko marke je počeo da skuplja kao dvanaestogodišnji dečak. Tokom celog života radio je na proučavanju jugoslovenske i srpske filatelije. Znanje jezika mu je pomoglo da svetsku javnost upozna sa istorijatom srpske marke. Za predsednika Jugoslovenskog filatelističkog saveza izabran je 1933. godine i to će ostati do Drugog svetskog rata, a za doživotnog počasnog predsednika tog saveza izabran je. Deroko je napisao pored drugih, i kapitalno delo ,,Geschichte der Postwertzeichen von Serbien” koje je objavljeno 1914. godine u izdanju Philipp Kosack iz Berlina. Njegovi ostali radovi su „Poštanski žirovi Srbije 1840 -1921” (Beč, 1936), „Građa za istoriju pošta u Srbiji”, (Beograd,1939) i ,,Specijalni katalog jugoslovenskih maraka opšteg izdanja što je poslednji Evženov rad. Umro je 18. maja 1944. godine, dva dana posle prvog američkog bombardovanja Beograda na pravoslavni Uskrs, potresen obimom razaranja i nevinim ljudskim žrtvama.