Lekovita voda banje Ždrelo

Banjski turizam u Srbiji ima dugu i bogatu tradiciju, zasnovanu na velikom broju prirodnih izvora i bušotina mineralne, termalne i termomineralne vode i lekovitog blata. Nekoliko banjskih zona, izdvojenih na osnovu hidrogeoloških istraživanja, za posebno je uvažavanje. Pored izvora lekovite vode koji su korišćeni još za vreme vladavina Rimljana i Turaka (Vrnjačka banja, Niška banja, Zvonačka banja, Novopazarska banja), postoje i novi banjski zdravstveno-lečilišni, rekreaciono-sportski i turistički banjski kompleksi, koji turizmu Srbije, posebno domaćem, daju posebno obeležje, jer se više od trećine ukupnog turističkog prometa u Srbiji realizuje u njenim banjama, poznatim po celogodišnjem poslovanju i raznovrsnosti bolesti koje se u njima leče.

Prepoznatljivosti banja Srbije već gotovo tri decenije doprinosi i banja Ždrelo, nazvana tako po najlepšem delu Gornjačke krečnjačke klisuraste doline srednjeg dela toka reke Mlave, desne pritoke Dunava. Ovde se završava plodna i žitorodna ravnica Stiga i počinje brdsko-planinsko prostranstvo stočarskog Homolja. Sa severne strane banje Ždrelo pružaju se ogranci Homoljskih planina, a s južne planine Beljanice. Kontrasti ravnice i planina čine prostor slikovitim i privlačnim.

Banja Ždrelo nalazi se pored puta Petrovac na Mlavi – Krepoljin – Žagubica. Od manastira Gornjak udaljena je dva kilometra, Petrovca na Mlavi 13 kilometara, Krepoljina 11 kilometara i Žagubice 25 kilometara. Nadmorska visina ovog savremenog i arhitektonski slikovitog balneološkog centra je 170 metara. Klima je umereno-kontinentalna, a posebnu odliku daje joj svež vazduh s obližnjih Homoljskih planina, uz blago strujanje vetra Gornjačkom klisurom. Pored puta Petrovac na Mlavi – Žagubica iz jedne bušotine nekoliko godina je slobodno isticala termomineralna voda visoke temperature i punila prirodno udubljenje, koje su radoznali prolaznici i meštani iz okoline samoinicijativno koristili za kupanje. Bušotinama su 1986. godine istraživane naslage uglja, ali je iz jedne izbila na površinu topla i lekovita mineralna voda, osnova za razvoj banje.

Hemijskim analizama vode terme Ždrelo utvrđeno je da pripada oligomineralnim vodama. U hemijskom sastavu dominiraju kalijum, magnezijum i natrijum, a od gasova vodonik-sulfid. Temperatura vode je 42 stepena, a količina je dovoljna za sve banjske potrebe, posebno za punjenje bazena. Voda banje Ždrelo, koja se dobija sa dubine od 180 metara, doprinosi lečenju više vrsta reumatizma (zapaljenski, degenerativni, ekstraartikularni), posledica preloma kostiju i hirurških zahvata, kao i nekih kožnih bolesti (psorijaza, ekcem), ali i lečenju oboljenja bubrega i mokraćnih kanala. U terapijske svrhe koristi se kupanjem, oblogama i pijenjem. Bazen sa masažerima je uvek dobro posećen, kao i onaj sa slanom vodom. Za najmlađe posetioce uređen je poseban bazen.

Tokom godina ovde se razvio i privlačan balneološko-rekreativni turistički centar s hotelom.

Stevan M. Stanković,

Beograd