Slikar kontinuiteta

Obimna, bogato ilustrovana monografija na više od 250 strana, posvećena slikaru Stojanu Pačovu objavljena je krajem prošle godine zahvaljujući porodičnoj brizi i izdanju „Interpresa”. U monografiji su zastupljeni tekstovi Nikole Kusovca, Dušan Đokića, Dragana Jovanovića Danilova i Zdravka Vučinića.

Stojan Pačov (1934–2015) je završio slikarstvo u klasi Nedeljka Gvozdenovića. Bavio se pedagoškim radom, predavao je u školi „Svetozar Miletić” u Zemunu. Slikao je u ateljeu na Starom sajmištu, gde je i preminuo. Jedna ulica u Zemunu nosi njegovo ime.

Dušan Đokić u tekstu monografije ističe da zamašan slikarski opus Stojana Pačova objedinjuje rezultate slikarstva u rasponu od pola veka – od druge polovine 20. veka i prvih decenija 21. veka. „U tom periodu on je realizovao više samostalnih izlaganja, uglavnom u standardnim žanrovima, od predela prirode, etno-graditeljskih motiva južnog Balkana, manastira i sakralnih motiva, aktova, portreta i flore – mrtvih priroda. I kao što je pomno prikazao u rukopisu, njegov tumač i komentator, istoričar umetnosti Zdravko Vučinić, taj koloplet žanrova je bio njegov isključivi estetski orijentir u toku studija i uticaja Laze Ličenoskog, Nedeljka Gvozdenovića i drugih autoriteta, koje je on imao sreću da ima za pokretače ličnih uticajnih pritoka. Pačov je svakome od tih žanrova i kategorija pristupio sa punom posvećenošću”, piše Đokić.

Nikola Kusovac naglašava da je Stojan Pačov bio jedan od onih umetnika i pedagoga koji su bili spremni na najveće žrtve, dok Dragan Jovanović Danilov ističe da je Pačov bio slikar kontinuiteta.

Pačovljeva slika je skladna i uravnotežena, ali ne po klasičnim zakonitostima, već, pre svega, po emocionalnom naboju koji je sliku i proizveo. Ta živa emocija usmerena na istraživanje one primarne likovnosti upravo čini da Pačovljevo slikanje konvencionalnih motiva izbegne anahroničnost i prevaziđenost deskriptivne i literarne uloge slikarstva. Konvencionalnu temu ovaj umetnik ume da oplemeni duhom finese, lirske istančanosti, šarma i lakoće.

Ničeg impulsivnog nema na slikama Stojana Pačova; samo suzdržane lirike i smirenog intimističkog temperamenta. Ovo slikarstvo nastoji da kroz muzikalne fluide, čulnu privlačnost i intuitivni osećaj za smirenost i harmoniju iznova otkrije lepotu sveta, koji za svoje postojanje ima da zahvali samom svom tvorcu. Mislim da nećemo pogrešiti ako konstatujemo da je privrženost otkrivanju postojećeg, opipljivog, a zapravo neiscrpnog i nikad sagledanog sveta, duboka opsesija ovoga suštog liričara”, ističe u tekstu Dragan Jovanović Danilov, naglašavajući da slike Stojana Pačova imaju „sunčani karakter”.