Istorija zaljubljivanja u grad

„O Beogradu, u njegovoj dugoj i burnoj istoriji, zborili su veliki majstori. Gotovo da se o ovom gradu, na ovom jeziku, danas sme pisati jedino čitanjem.“

Tako, s razlogom, stoji u uvodnom poglavlju monografije „Beograd. Iznad Istoka i Zapada“ Branislava Matića. Pa ipak, upravo ovaj autor i ova knjiga dokaz su da Beograd i danas ima svoje vrhunske letopisce, pesnike i znalce. Svoje majstore.

Kroz Matićevu knjigu pred nas izranjaju najdublji kodovi i praslike arhetipskog Belog Grada. Njegov ep i lirika, istorija i geopoetika, narav i stil, drame i smeh. Tu su i stare hronike, mesta na koja se uvek vraća, najznačajnije pesme i fragmenti, najdarovitiji Beograđani.

Poglavlje „Istorija i san“ je uzbudljiva lirska povesnica, „Letopis beogradski“ je fragmentarni nadmoderni roman o gradu, sveden i neodoljiv. „Beogradski pogled na svet“ oličavaju Crnjanski, Kalajić, Kapor, Tirnanić, Pavić, Boda Marković...

U pesmarici su glasovi nenadmašni, od Pope, Pavlovića, Lalića, pa do Raičkovića, Danojlića, Medakovića, Lakićevića... U bravuroznim „Fragmentima o Beogradu“ srećemo i Stojana Novakovića, i Nušića, i Andrića, i Isidoru, i Dušana Matića...

„Ne možemo sve ni pomenuti. Svaki pošten vodič trebalo bi da upozori neopreznog putnika: ako zastanete da to proučite, ostaćete zauvek. Progutaće vas istorija neobjašnjivih zaljubljivanja u ovaj grad.“

(Branislav Matić: „BEOGRAD. Iznad Istoka i  Zapada“, „Princip Pres“, 2023)