Istorija Srpske pred Ustavnim sudom BiH

Od našeg stalnog dopisnika 
Banjaluka – Grupa od 13 bošnjačkih poslanika iz Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine BiH podnela je apelaciju Ustavnom sudu BiH, tražeći ocenu ustavnosti nastavnog plana i programa istorije za osnovce u Republici Srpskoj.  

Sarajevski mediji problematizovali su nastavni plan i program i izvestili da osnovci u osmom i devetom razredu u Srpskoj o Karadžiću i Mladiću uče navodno kao o herojima, dok bošnjački politički predstavnici verovatno smatraju da nedostatak narativa koji bi favorizovao njihov pogled na skorašnje istorijske događaje predstavlja problem koji treba da reše Ustavni sud BiH ili visoki predstavnik. 

Apelacija bošnjačkih poslanika se odnosi na novi Pravilnik o osnovnom obrazovanju, kao i na prilog uz taj pravilnik koji se tiče izučavanja istorije u devetim razredima u Republici Srpskoj, javili su mediji.       

Predvođeni članovima Stranke demokratske akcije (SDA) i Demokratskog fronta (DF), poslanici su se usprotivili uvođenju proširenog broja časova o temi „Republika Srpska i Odbrambeno-otadžbinski rat”. Pored toga, traži se hitna suspenzija tog pravilnika do konačne odluke suda, čije odluke se pak problematizuju u Republici Srpskoj otkako je Skupština RS donela rešenja o neprimenjivanju odluka Ustavnog suda BiH na teritoriji tog entiteta.     

Nadležni u Banjaluci su odgovarajući na optužbe o nastavnom planu i programu nedavno objasnili da udžbenici nisu pretrpeli promene i da se novine za ovu školsku godinu odnose samo na uvećan fond časova o ratnim zbivanjima, uz nastavak insistiranja na faktografiji tokom nastave bez glorifikacije bilo kojeg ratnog lidera.        

S tim u vezi, mediji iz Republike Srpske podsetili su da nastavni planovi u bošnjačkim kantonima Federacije BiH (FBiH) često slede izrazito pristrasne političke narative. Tamošnje istorijske lekcije su u suprotnosti čak i sa odredbama Dejtonskog mirovnog sporazuma koji je zbivanja devedesetih definisao kao tragičan ratni sukob, a ne kao agresiju.     

Navodi se kako se u udžbenicima u Federaciji BiH, devedesete godine opisuju kroz jednostrane i selektivne interpretacije rata, dok udžbenici u RS, kako su izvestili mediji, govore o građanskom ratu u kojem su vojske Srba, Hrvata i Muslimana međusobno ratovale. Navodi se i činjenica da je iako malobrojnija, srpska vojska bila nadmoćnija, naročito u početku rata.           

Takođe, u udžbenicima za osnovce u Srpskoj, Karadžić je opisan kao ključna ličnost u stvaranju RS, uz napomenu da je 2019. osuđen na doživotnu kaznu zatvora. General Ratko Mladić predstavljen je kao vojni lider sa značajnom ulogom u odbrani Srba u Hrvatskoj 1991. godine, a od 1992. do 1996. godine bio je načelnik Glavnog štaba Vojske RS. Spominje se i njegovo izručenje Haškom tribunalu 2011. godine. Među mestima masovnog stradanja navode se Srebrenica i još desetak naselja i gradova.