Škole sa jednim učiteljem i đakom

Od našeg dopisnika
Podgorica – Škole će poželeti đake, ali ih skoro neće biti u 75 škola širom Crne Gore. U tim školama učitelji i nastavnici drže nastavu za manje od deset đaka, što je podatak koji ovde u Crnoj Gori niko ne komentariše, kao da to nikoga ne zabrinjava. Još tužniji podatak, koji je saopštilo Ministarstvo prosvete, nauke i inovacija, jeste da u 14 područnih jedinica ove školske godine nije upisan nijedan učenik. Iz pomenute institucije, koja naravno ne može sama da reši ovaj veliki društveni problem, saopštili su da u „25 područnih jedinica ima po jedan učenik, dok se u dve školuje po deset đaka”.

„Ukupan broj prvaka u crnogorskim školama manji je nego prošle godine. U školskoj 2023/24. godini bilo je 7.790 prvaka, dok je ove školske godine upisano 7.662 prvaka u državnim i privatnim školama”, podaci su Ministarstva prosvete, nauke i inovacija, koje ističe da se još radi na prikupljanju preciznih podataka, tako da to nije konačan broj.

Zanimljivo je da u 102 škole radi samo jedan učitelj. Ove godine u državnim osnovnim školama ima 498 odeljenja prvog razreda (uključujući i kombinovana), dok ih je prethodne godine bilo 502. Jasno je kakva je situacija u crnogorskim selima, ako nema đaka, škola se zatvara. Demografska situacija je posebno teška u severnom delu zemlje koji ostaje bez stanovništva. Celi krajevi su opusteli, a 30 odsto seoskih sredina jedva da ima po dva do tri staračka domaćinstva.

„Ministarstvo kontinuirano radi na obezbeđivanju jednakih uslova za obrazovanje, bez obzira na to da li je reč o gradskim ili ruralnim područjima”, ističu u resornom ministarstvu.

Priča o školama bez đaka i o sve većoj prosečnoj starosti žitelja u Crnoj Gori aktuelizovana je nakon što su nedavno objavljeni podaci sa popisa stanovništva sprovedenog krajem prošle godine. Oni su pokazali da je Crna Gora stigla na korak do duboke demografske starosti, s prosečnom starošću stanovništva od 39,73 godine.

Uprava za statistiku predstavila je podatak da deca do 18 godina čine manje od 23 odsto ukupne populacije. U Crnoj Gori ne postoji nijedna opština u kojoj je prosečna starost populacije do 34 godine, odnosno nema opština koje su u stadijumima rane demografske mladosti (do 20 godina), demografske mladosti (od 20 do 24 godine), demografske zrelosti (od 25 do 29), niti na pragu demografske zrelosti (od 30 do 34 godine).

Po osam opština je u stadijumima demografske starosti (od 35 do 39 godina) i duboke demografske starosti (od 40 do 43 godine), dok je devet dostiglo najdublju demografsku starost (prosečna starost veća od 43 godine). Kada se sve ovo zna, jasno je zašto niz škola pohađa jednocifren broj đaka.