Eliksir zdravlja u vazduhu i vodi

Sokobanja – Zna se pouzdano da je leka svojim plućnim tegobama u minule tri decenije u Specijalnoj bolnici „Sokobanja“ tražilo 275.185 nevoljnika. Mnogima se zdravlje znatno popravilo posle tretmana u ovoj ustanovi, koja sada raspolaže sa 560 postelja u novoj bolnici i u još tri zdanja u Sokobanji, a stručnjaci tvrde da su u terapiji, pored savremenih aparata, presudni i ovdašnji vazduh i voda.

I nobelovac Ivo Andrić zapisao je, svojevremeno, da je Sokobanja na njega blagotvorno uticala i da je zato ovamo dolazio i dva puta godišnje. A u davna vremena, u Sokobanji su leka nalazili i rimski legionari, o čemu svedoče ostaci termi.

Danas u Sokobanju na oporavak umornih pluća uglavnom dolaze strasni pušači i menadžeri, ali i stanovnici zagađenih industrijskih gradova – kad ih spopadnu alergije i druga nespecifična plućna oboljenja.

A da voda i vazduh sokobanjski deluju blagotvorno, naučno je potvrđeno još prvim analizama, obavljenim 1834. u Beču, i to po ličnom nalogu knjaza Miloša, koji je u Sokobanju stigao godinu dana ranije i ubrzo počeo da je obnavlja. Doveo je ovde i prvog lekara, a zatim su sa uputima na besplatno lečenje, koji su izdavani u Kneževoj kancelariji u Kragujevcu, počeli da stižu i ljudi iz Miloševe garde.

Ipak, najzaslužniji za detaljnu analizu sokobanjske vode i vazduha jeste profesor Beogradskog univerziteta Dragoljub Jovanović, koji je pre 75 godina utvrdio da male doze radioaktivnosti u sokobanjskoj vodi stimulativno deluju na rast i regeneraciju ćelija. Profesor Jovanović, fizičar i radiolog, saradnik slavne Marije Kiri, objavio je 1934. u Glasniku Akademije nauka svoj rad „O radioaktivnim pojavama i prisustvu retkih gasova u termalnim vodama Sokobanje”. Sve to, znatno kasnije, potvrdila su i ispitivanja sokobanjske vode obavljena u Rusiji.

A ko je sve u ovu banju i kada dolazio i tu nalazio leka zapisano je u knjizi „Sokobanjski spomenar“, izdatoj 1998. godine. Ovih dana, povodom tridesetogodišnjice rada Specijalne bolnice „Sokobanja“, iz štampe je izašla i hronika ove ustanove, čiji je autor dugogodišnji novinar Ljiljana Nikolić.

Stojan Todorović