U Krajini živi sećanje na violiniste iz Kovina

Gradiška, Banjaluka – Pavle Paunesku i Pavle Paunesku, otac i sin istog imena i prezimena, čuveni violinisti, poreklom iz Kovina u Vojvodini, gde god su svirali, počev od tridesetih godina prošlog veka, u Kraljevoj, a potom Titovoj Jugoslaviji, kultne kafane i restorani bili su puni. Njihovo majstorstvo na violini bilo je nenadmašno. Svirali su u Beogradu, Zagrebu, Sarajevu i mnogim evropskim gradovima.

Uspomenu na oca i dedu, čuva Svjetlana Paunesku, nastavnica muzike iz Gradiške. Ona je nasledila izuzetan talenat od svojih predaka. Otac i deda su na nju imali veliki uticaj. Zato o ocu Pavlu i dedi Pavlu govori sa velikim poštovanjem. Više o njima nego o sebi.

„Moji otac i deda bili su čuveni violinisti, a stric je svirao klavir. Odrastala sam uz muziku. I to je odredilo moj život”, priča Svjetlana, listajući stranice porodičnih albuma.

Na većini fotografija su njeni deda i otac, njihovi orkestri i nastupi. Svjetlanin otac Pavle, koji je sviranje na violini usavršio kod čuvenog profesora violine Petra Stojanovića u Beogradu, imao je svoj orkestar sa 12 muzičara, bez obzira što je najčešće nastupao sa ocem. Svjetlani je posebno draga fotografija nastala 29. novembra 1940. godine, u Novom Sadu, na kojoj je njen otac sa svojim orkestrom.

Pred Drugi svetski rat sin i otac Paunesku svirali su u „Plavom podrumu” u Zagrebu, Hotelu „Evropa” u Sarajevu, kao i u Hotelu „Moskva” u Beogradu. Tokom bombardovanja Beograda, 1941. godine, utihnule su i violine ove dvojice muzičara, sve do oslobođenja. Tada ih je put i odveo u Banjaluku.

U prvim godinama nakon Drugog svetskog rata, kada su se u gradu na Vrbasu raščišćavale ruševina neprijateljskog razaranja, dvojica Pauneskua, svirali su u Hotelu „Bosna”. Tu je Svjetlanin otac upoznao njenu majku Abidu, lepu, mladu Banjalučanku, službenicu u hotelskoj blagajni koja mu je isplaćivala dnevnice. I zaljubio se. O tome se u njihovoj porodici godinama posle često pričalo. Svjetlana, njihova kćerka, zapamtila je tu priču: „Prilikom isplate honorara, tata je, kao kapelnik, šef orkestra, došao kod mame u kancelariju po novac. Svidela mu se, to je odmah pokazao. Bio je od nje stariji 14 godina, ali to njemu nije predstavljalo prepreku. Umeo je gospodski, sa lepim manirima da se udvara.”

Abida nije marila za violinistu kojem su se svi divili, a publika svake večeri punila hotelsku baštu i restoran. Pavle nije odustajao. Samo za nju, svoju voljenu Abidu, napisao je pesmu „San jedne devojčice”, komponovao i sa orkestrom uvežbao. Na papiru, svojeručno je napisao tekst i note, smotao u rolnu, svezao crvenom vrpcom, unutra stavio crvenu ružu i došao u Abidinu kancelariju. O tome njihova kćerka priča: „Mama je tražila da čuje kako zvuči kompozicija koja je njoj posvećena. Tatin odgovor je glasio, dođite večeras u hotel, na svirku, pa ćete čuti kako zvuči. Nije odolela pozivu, došla je i te večeri buknula je ljubav između njih dvoje.”

Abida Paunesku, devojački Skopljak, muslimanka iz poznate banjalučke porodice, prihvatila je ponudu čuvenog violiniste. Udala se za njega 1953. godine. Tada je imala 22, a on 36 godina. Ubrzo su preselili u tadašnju Bosansku Gradišku. U Muzičkoj školi u gradu na Savi, na poziv njenog osnivača Branka Smiljanića, takođe velikog muzičkog pedagoga i umetnika, oca operske primadone Radmile Samiljanić, Pavle Paunesku je predavao violinu. Kasnije je postao slobodni umetnik, član tadašnje „Estrade”. Živeli su u skladnom braku 66 godina, sve do 2006. godine kada je Pavle preminuo, a njegova voljena Abida poživela je do 2019. godine.

Kada je u BiH devedesetih godina prošlog veka izbio rat, i kada je Svjetlanin otac shvatio zlo koje nadire, odložio je „mađini” violinu koju je njegov otac u Prvom svetskom ratu kupio od austrijskog vojnika i zaveštao sinu, da nastavi istim putem nakon njegove smrti 1956. godine.

„Svakog dana moj otac je violinu uzimao iz kutije, brisao prašinu, zagledao, kao da s njom razgovara, govoreći da prašina uništava ovako dragocen i lep instrument. Odnosio se prema violini kao da je živo biće”, svedočila nam je Svjetlana.

Violina njenog dede, a potom njenog oca, više se nije oglasila. Ostala je priča i uspomena.