Evropske diplomate oprezne zbog uspona Vensa

Evropski saveznici sa oprezom posmatraju politički uspon američkog potpredsednika Džej Di Vensa, koga pojedini analitičari vide kao ideološki profilisaniju figuru od aktuelnog predsednika Sjedinjenih Američkih Država, Donalda Trampa. Prema ocenama stručnjaka koje je intervjuisao „Politiko“, Vens bi, ukoliko dođe na čelo države, mogao da zauzme izrazito drugačiji kurs u spoljnoj politici, sa naglašenijim elementima izolacionizma.

Deo evropskih diplomata, kako se navodi, ne očekuje da bi Vens nastavio ulogu SAD kao ključnog garanta bezbednosti saveznika, što je decenijama bila jedna od centralnih odrednica američke globalne strategije. Takve procene podstiču rasprave o mogućem preoblikovanju odnosa Vašingtona i evropskih prestonica, posebno u kontekstu bezbednosnih izazova na istoku kontinenta.

Politikolog Sumatra Maitra, koji važi za jednog od bliskih saradnika Vensa, smatra da kritičari njegovu ideološku orijentaciju tumače kao spremnost na odlučan zaokret u američkoj spoljnoj politici. Prema njegovim rečima, Vens nije sklon konceptu SAD kao „globalnog policajca“ i zalaže se za redefinisanje američke uloge u svetu.

U središtu Vensovog političkog programa, kako ističe Maitra, nalazi se ekonomska obnova zemlje. Poseban akcenat stavlja se na jačanje domaće industrije i podršku radničkoj klasi, što se uklapa u širi narativ o povratku proizvodnje u SAD i smanjenju zavisnosti od spoljnih tržišta.

Vens, koji ima 41 godinu, sve češće se pominje kao vodeći republikanski kandidat za predsedničke izbore 2028. godine. Njegov eventualni ulazak u trku za Belu kuću, sudeći po sadašnjim procenama, otvorio bi novu fazu rasprave o pravcu kojim će se kretati američka unutrašnja i spoljna politika u narednoj deceniji.