Ko je Modžtaba Hamnei novi vrhovni vođa Irana

TEHERAN –  Modžtaba Hamnei, drugi sin ubijenog vrhovnog vođe Irana ajatolaha Alija Hamneija, izabran je za novog vrhovnog vođu Irana, što potvrđuje dominaciju tvrdolinijskih frakcija unutar teokratskog režima, navodi danas Al Džazira.

Modžtaba Hamnei je decenijama bio uticajan u unutrašnjem krugu svog oca i gradio bliske veze sa paravojnim snagama Iranske revolucionarne garde (IRGC).

 Njegov politički uspon bio je postepen i diskretan, pojašnjava Al Džazira, dodajući da je retko držao javne govore ili političke propovedi, zbog čega mnogi Iranci nikada nisu čuli njegov glas, iako su znali za njegovu važnost u teokratskoj hijerarhiji.

Njegovo iskustvo uključuje službu u Habib bataljonu IRGC-a tokom Iransko-iračkog rata 1980-ih, gde je stekao kontakte koji su kasnije omogućili njegovu ulogu u vojsci i obaveštajnim strukturama.

 Tokom godina povezivan je i sa kontroverznim ekonomskim poslovima i imovinskim transakcijama kroz mrežu saradnika povezanih s iranskim režimom, što uključuje i međunarodne poslove i investicije.

Modžtaba Hamnei 56-godišnji tvrdolinijski verski lider nikada nije bio izabran za javnu funkciju i nije bio neko za koga je građani trebalo da glasaju, ali je često označavan kao potencijalni naslednik vrhovnog vođe.

Njegova izloženost kritikama reformističkog tabora uključuje optužbe za uplitanje u izbore i korišćenje snaga Basidža za suzbijanje protesta, naročito tokom Zelene revolucije 2009. godine.

Iako formalno nosi čin „hojatoleslam”, srednjeg nivoa u verskoj hijerarhiji, njegovo nasleđe i moć su u skladu sa modelom koji je omogućio njegovom ocu da postane vrhovni vođa i bez titule ajatolaha.

Njegova pozicija sada, prema ocenama Al Džazire, označava kontinuitet tvrdolinijskih politika, dok se Iran suočava sa intenzivnom američko-izraelskom vojnom kampanjom i internim represijama.

Modžtabina uloga u IRGC-u, ekonomski uticaj i diskretno političko delovanje čine ga centralnom figurom nove generacije iranskih lidera, što može da ukaže na dalju konzervativnu politiku i otežavanje diplomatskih kompromisa u narednom periodu, zaključuje Al Džazira.

Novi vrhovni vođa Irana izabran je nakon što je prethodni vođa, ajatolah Ali Hamnei ubijen na početku američko-izraelskih napada na Iran, 28. februara.

 Izabran je prema utvrđenoj ustavnoj proceduri, a ne prema naslednom prenosu vlasti, iako su ga njegovo porodično poreklo i bliskost s pokojnim ajatolahom Alijem Hameneijem dugo stavljali u središte spekulacija o nasleđivanju. Modžtaba je treći vrhovni vođa Islamske Republike od revolucije 1979. godine, on sad ima poslednju reč u državnim pitanjima, uključujući spoljnu politiku i iranski nuklearni program.

Rođen je 8. septembra 1969. godine u Mašhadu, kao jedno od šestero dece bivšeg vrhovnog vođe, prenosi Tanjug. Modžataba je drugi sin pokojnog ajatolaha Hameneija, koji je vladao Iranom kao vrhovni vođa od 1989. godine do svoje smrti.