Hamnei odbio primirje sa SAD: Iran ide do kraja

Novi iranski vrhovni vođa Modžtaba Hamnei odbio je ponudu Sjedinjenih Američkih Država o prekidu vatre, koja mu je, prema navodima agencije Rojters, preneta posredstvom dva posrednika. Pozivajući se na visokog iranskog zvaničnika, agencija navodi da je ova odluka doneta u trenutku intenzivne eskalacije sukoba na Bliskom istoku.

Na svom prvom sastanku posvećenom spoljnoj politici, Hamnei je, prema istom izvoru, izneo izrazito odlučan i principijelan stav, naglašavajući da Iran neće odustati od odmazde prema Sjedinjenim Državama i Izraelu. Nije precizirano da li je novi vrhovni vođa lično predsedavao tim sastankom, ali je jasno da se iransko rukovodstvo opredeljuje za nastavak konfrontacije.

Aktuelna kriza dodatno je produbljena nakon vojne operacije koju su 28. februara pokrenule Sjedinjene Američke Države i Izrael protiv Irana. Tokom jednog od napada ubijen je Ali Hamnei, dotadašnji vrhovni vođa i otac novog iranskog lidera, što je u Teheranu protumačeno kao direktan udar na sam vrh države.

Kao odgovor, iranske snage izvele su seriju napada na izraelske ciljeve, ali i na američke vojne baze u regionu Persijskog zaliva, uključujući objekte u Saudijskoj Arabiji, Bahreinu, Kataru, Kuvajtu i Ujedinjenim Arapskim Emiratima. Napadi su izvedeni upotrebom raketa i bespilotnih letelica, što je dodatno podiglo nivo bezbednosne pretnje u regionu.

Ormuski moreuz kao globalna tačka pritiska

Posebnu težinu krizi daje odluka Teherana da zatvori Ormuski moreuz, jedan od najvažnijih energetskih koridora u svetu, kroz koji prolazi oko trećine globalnih isporuka nafte. Istovremeno, iranske snage izvele su napade na naftnu infrastrukturu u Persijskom zalivu, čime je ugrožena stabilnost snabdevanja energentima na svetskom nivou.

Posledice su već vidljive na globalnom tržištu, gde su cene nafte dostigle najviši nivo u poslednje četiri godine, što dodatno pojačava strah od širih ekonomskih potresa.

Odbijanje američke ponude o prekidu vatre ukazuje da iransko rukovodstvo nije spremno na deeskalaciju u ovoj fazi sukoba. Naprotiv, poruke koje dolaze iz Teherana upućuju na nastavak politike odmazde i jačanje pritiska na protivnike, kako vojnim tako i ekonomskim sredstvima.