Južni Tirol neće more

Najsevernijoj, alpskoj, pokrajini Italije, Južnom Tirolu ponuđen je izlaz na more – uprkos činjenici da je od najbliže mediteranske obale udaljen koliko i zlatiborski kraj od Jadrana. Stanovnici Liparskih ostrva u Tirenskom moru, ispred zapadne obale Sicilije – kod nas poznatijih pod imenom Eolski arhipelag – pripremaju referendum o otcepljenju od Sicilije i potonjem priključenju preko hiljadu kilometara udaljenoj autonomnoj pokrajini Južni Tirol.

U uspeh planiranog referenduma malo ko sumnja. Šereti među poznavaocima italijanskih političkih događanja ističu da turistički menadžeri Južnog Tirola već pripremaju reklamnu krilaticu: „Letujte na moru, u Južnom Tirolu”.

Ipak, bilo bi pogrešno prihvatiti referendumom definisanu nameru otcepljenja kao realnu. Reč je o specifičnom protestu dvanaest hiljada stanovnika ovih sedam ostrva.

Oni već godinama, na razne načine, ukazuju na nezadovoljstvo regionalnom politikom koju prema njima vodi matična Sicilija. Potezanjem retorike regionalnog separatizma, uz istovremeno insistiranje na priključenju dalekoj alpskoj pokrajini Južni Tirol, skreće se pažnja Rimu na postojeće razlike u tretmanu određenih pokrajina i regija. Južnom Tirolu, naime, dodeljuju se daleko veće subvencije nego bilo kojoj drugoj italijanskoj pokrajini. Tako su Liparci izračunali da bi im državna pomoć u iznosu od samo dva odsto južnotirolskih subvencija obezbedila bezbrižan život.

Specifična, reklo bi se propagandistička, taktika Liparaca, međutim, nije naišla na odobravanje u Južnom Tirolu. O ozbiljnosti situacije svedoči reakcija tamošnjeg poglavara Luisa Dirnvaldera.

Na hitno sazvanoj konferenciji za štampu, poglavar je pojasnio da bi taktika Liparaca mogla da šteti interesima Južnog Tirola. Tamošnja pokrajinska vlada, naime, već godinama se – do sada uspešno – bori protiv eventualnih podrezivanja postojećih subvencija. Sa druge strane, nacionalisti Južnog Tirola osetljivo reaguju na svaki vid separatizma koji ispoljavaju druge italijanske pokrajine. Pribojavaju se, naime, da bi podsticanje regionalnog separatizma dovelo i do protivreakcije Rima. Time bi, na duži period, mogla da bude osujećena namera intenziviranja regionalne saradnje sa matičnim pokrajinama Tirol i Istočni Tirol, u sklopu Austrije.

Južni Tirol, prevashodno naseljen stanovnicima austrijskog porekla, otcepljen je voljom pobedničkih sila u Prvom svetskom ratu od Austrije. Dodeljen je Italiji kao jedna od nagrada za njeno učešće u ratu na strani Antante. U međuvremenu, autonomna italijanska pokrajina ulaže napore da se, koristeći preporuku EU o regionalnoj, prekograničnoj saradnji, reintegriše u „zajednicu tri Tirola”.

M. Kazimirović