Proroci govore

O prošlosti sve manje znamo, sadašnjost je neuhvatljiva, preostaju vizije i proročanstva, kao jedino sigurno utočište. Ništa novo, reklo bi se, i današnje vreme ima svoja proročišta i kamene krugove, proroke i šamane. Ukus drevnih misterija sa začinom binarnog koda je neporeciv, u susretu sa sajtom kao što je www.ted.com ili, preciznije, godišnjom kalifornijskom konferencijom istog imena: TED (Technology, Entertainment, Design). Sajt, redizajniran početkom 2007. godine, sadrži oko 150 izlaganja o najprovokativnijim i najnaprednijim idejama savremene tehnološke civilizacije, čime se TED konferencija (postoji od 1984. godine) širi van akademskih prezentacija i tehno-elite.

Predavači su najznačajniji "praktičari" budućnosti i njenih iskušenja. Sajt sadrži i dodatne podatke o učesnicima i konferencijama, istorijat, forum i blog, informacije o redovnoj godišnjoj nagradi i druge uobičajene sadržaje. Sva izlaganja se mogu skinuti u MP3 ili MP4 formatu.

U osnovi ove tipično zapadne racionalizacije fenomena proročanstva, potrebe da se iskoči iz dosadne linearnosti svakidašnjice (što u svakoj kulturi rađa Delfe, Nastradamuse ili Tarabiće), leži emotivna potreba da nam horizont "pukne" pred očima, da slika bude malo oštrija i veća, problem jasniji, a rešenje očiglednije. Takvo je TED mesto, realno-virtuelna institucija gde se sučeljavaju stare i nove paradigme i gde najznačajniji umovi današnjice u predavanjima od dvadesetak minuta govore o "liku stvari koje dolaze" (naziv romana H. Dž. Velsa iz 1933. godine).

Učesnici su iz najrazličitijih oblasti nauke, tehnike, umetnosti i zabave, i nisu samo njihove ideje kontroverzne, nego i oni sami: jedan od dobitnika ovogodišnje TED-nagrade je Bil Klinton?! Inače, jedan od predavača je bio i srpski novinar Saša Vučinić, s temom o iskušenjima slobode informisanja u tranzicionim društvima.

Jedan od učesnika, istraživač i vizionar Rej Kerzvejl (pokretač srodnog sajta naučnih otkrića i spekulacija na adresi www.kurzweilai.net) u svom govoru o biotehnološkoj evoluciji čoveka pomenuo je 2029. godinu kao graničnu u procesu zamagljivanja razlika ljudskog i mehaničkog, humanog i tehnološkog.

Slučajno ili ne, te iste godine počinje radnja "paradigmatičnog" anima-filma (oblik japanskog crtanog filma za odrasle) pod nazivom "Duh u školjci", u kome je čitava radnja pokrenuta pojavom direktnih biomehaničkih interfejsa, mehaničkih poboljšanja mozga i tela. U filmu se to naziva "hakovanje duha", a svetski uspeh tehnoanimacije (kao i manga stripova) govori bar o dve činjenice. Prva je jasnija i dokumentuje japansko društvo kao tehnološki najsofisticiranije, sa nezaustavljivim širenjem srodne tehničke influence po globalnom šaru. Druga činjenica je skrivenija, i govori o promenama u ljudskom duhu, uslovljenom tehnologijom, zabavom i dizajnom (kao presudnim faktorima planetarnih promena). Kao da ovakvi oblici masovne kulture opevavaju refrene "egzotičnih" naučnih konferencija.