Putem slobode i spasa

Od našeg dopisnika
Vozuća – Putem slobode i spasa, tokom prekjučerašnjeg i jučerašnjeg dana, išlo je oko tri stotine Vozućana, iz mesta u dolini reke Krivaje podno planine Ozren. Na tridesetak kilometara dugom putu prisetili su se proboja obruča u jesen devedeset i pete kada je na borce i srpski narod krenulo  dvadeset i tri hiljade vojnika Drugog i Trećeg korpusa Armije BiH potpomognutih mudžahedinima. Žrtve se na planini Ozren broje stotinama ubijenih i umorenih. O mnogima od njih ni do danas se ništa ne zna.

– Pošto smo se, nakon dvodnevnog pakla, domogli teritorije pod kontrolom srpske vojske, izvršili smo smotru jedinice. Kod crkve u Tumarama bilo je na postrojavanju samo 650 od 1 127 boraca koliko je pre proboja brojila Četvrta ozrenska brigada. Mnogi od njih su razmenjeni mrtvi, ili su se vratili živi, ali tek posle tumaranja ozrenskim bespućem. Posle najkrvavijeg proboja tokom proteklog rata u Bosni, ni do danas ne znamo ništa o sudbini 194 naša borca – kaže Zoran Blagojević, jedan od ratnih komandanata brigade.

Planina Ozren je najveća grobnica srpskog naroda u proteklom ratu, ali i najveća tajna za Operativni tim Republike Srpske za traženje nestalih.

– U završnim operacijama muslimanske vojske i mudžahedina tokom jeseni devedeset i pete nestalo je oko četiri stotine srpskih boraca i civila iz mesta pod Ozrenom. Još uvek se ništa ne zna o sudbini 159 nesrećnika pošto se masovne grobnice izmeštaju kako bi se prikrili tragovi zločina, pre svih mudžahedina koji su u Bosnu počeli dolaziti već prve ratne godine – ističe Goran Krčmar iz republičkog Tima za traženje nestalih.

Na zločine počinjene tokom i posle ofanzive neprijateljske vojske, odnosno proboja obruča na planini, upozorio je i Vlado Petrović, ratnik i učesnik proboja obruča.

– U porti crkve na Stogu pod Ozrenom, ekshumirali smo, pre četiri godine, dvadeset i jednog srpskog borca. Sedamnaestorica su bili bez glave. Samo stotinak metara dalje bila je još jedna grobnica sa trideset i tri skeletna ostatka srpskih boraca. Iz nje su posmrtni ostaci prebačeni na drugo mesto. A dislokacija masovnih grobnica na Ozrenu je bezbroj. Ne radi to pojedinac. To je strategija bošnjačke politike koja želi prikriti zločine koje su činili posebno mudžahedini – tvrdi Petrović.

Za zločine na Ozrenu koje su počinili mudžahedini, ali i vojnici dva muslimanska korpusa, do sada je odgovarao samo ratni komandant Armije BiH Rasim Delić. On je zbog zločina osuđen na samo tri godine zatvora.

Pedesetak srpskih naseobina na području lukavačke, banovićke i opštine Zavidovići, dakle onih pod Ozrenom, više nema na geografskim kartama. Sve su sravnjene sa zemljom i to posle potpisivanja Dejtonskog sporazuma. U te naseobine, uglavnom iz bezbednosnih razloga, niko od njihovih predratnih stanovnika se nije vratio.

– Krećući se ,,putem slobode i spasa” obezbeđivalo nas je stotinak policajaca sa psima, ali i specijalaca MUP-a tuzlanskog kantona. Incidenata nije bilo, ali provokacija jeste. Na mnogima od kuća pored kojih smo prolazili bile su istaknute ratne zastave muslimanskih jedinica, zastave SDA i slike Alije Izetbegovića... Kako se, nakon svega što smo videli i doživeli na putu spasa i slobode, može govoriti o suživotu u Bosni – pita se na kraju Vlado Petrović.