Nemcima ipak smetaju atomske bombe

Tri nedelje trajali su teški i komplikovani pregovori konzervativne Unije (CDU/CSU) i liberala o formiranju nove nemačke vlade. Rezultat: napravljena je podebela programska knjiga (250 stranica) po kojoj će nova koaliciona vlada Angele Merkel, u naredne četiri godine, upravljati Nemačkom.

U koalicionom dogovoru, kako ističu mediji, ima mnogo kompromisa pa je tako Liberalna partija, iako slabiji partner, „pobedila” u raspravi o sudbini preostalog američkog nuklearnog oružja u Nemačkoj. Jedan od političkih ciljeva novog kabineta Angele Merkel biće otvaranje pregovora sa SAD (i NAZO) kako bi Amerikanci odneli svoje atomske bombe.

Američki nuklearni arsenal smešten u vojnim bazama u Nemačkoj i drugim evropskim državama uvek je bio najstrože čuvana tajna. Poznato je da su SAD, u doba hladnog rata, prebacile na Stari kontinent veću količinu nuklearnog oružja tako da je Evropa, računajući i sovjetsko naoružanje, postala istinsko „atomsko bure baruta”. Posle okončanja hladnog rata Sjedinjene Države su postepeno smanjivale ovaj arsenal a najnovije procene govore da danas u Evropi Amerikanci imaju oko 350 atomskih bombi. Pored Nemačke američko nuklearno oružje stacionirano je još u Holandiji, Belgiji, Velikoj Britaniji i Italiji.

U Nemačkoj je glavna baza za američko atomsko oružje bila u Ramštajnu. Nemački vojni eksperti tvrde da je u ovoj bazi, u pokrajini Rajnland Pfalc, bilo smešteno 130 atomskih bombi. Iako zvanične potvrde nema, navodi se, kako sasvim pouzdan podatak, da su SAD početkom 2005. godine „ugasile” ovaj atomski centar.

Danas Amerikanci, kažu nezvanične ali pouzdane procene, imaju u Nemačkoj između 10 i 20 atomskih bombi koje su smeštene u nemačko-američkoj vojnoj bazi Bihel, takođe u pokrajini Rajnland Pfalc. Ono što je posebno zanimljivo je procena da su ove bombe ostale u Bihelu jer je predviđeno da se za njihovu upotrebu koriste nemački borbeni avioni.

U Bihelu su, navode nemački mediji pozivajući se na vojne stručnjake, smeštene atomske bombe tipa B-61. Reč je o oružju razvijenom 1963. u Los Alamosu. Proizvodnja je počela 1968. a procenjuje se da je ukupno napravljeno 3155 komada B-61. Širom sveta još je spremno za upotrebu oko hiljadu bombi ovog tipa od čega je gotovo polovina stacionirana u Evropi.

Sudbina američkih atomskih bombi u Nemačkoj ove godine već je bila tema političkih razgovora. U aprilu su tadašnje opozicione stranke podnele zahtev da Bundestag donese odluku o „proterivanju” ovog nuklearnog oružja, ali je tadašnja većina – Unija i socijaldemokrati – odbacila takvu ideju. Ostalo je, međutim, upamćeno kako je kancelarka Angela Merkel tvrdila da Nemačka ima obaveze prema SAD i NATO koje predviđaju i stacioniranje nuklearnog oružja. Nedeljnik „Štern” tada je preneo i čvrst stav Ministarstva odbrane: u NATO ozbiljno slušaju samo države u kojima je stacionirano američko atomsko oružje.

Posle septembarskih parlamentarnih izbora sve se, međutim, promenilo. U pravljenju nove koalicione vlade liberali su „izgurali” svoj zahtev da se reši problem američkog atomskog naoružanja u Nemačkoj. Liberalima je posebno naruku išla i činjenica da je u međuvremenu predsednik SAD Barak Obama ozbiljno pokrenuo pitanje nuklearnog razoružanja.

U svakom slučaju predstoje ozbiljni pregovori Berlina, SAD i NATO o američkim atomskim bombama. Nemačka pozicija više je nego povoljna: geostrateške promene u svetu drastično su uklonile „političko-psihološki značaj američkog nuklearnog oružja u Evropi”, nekadašnjeg protivnika na istoku Starog kontinenta više nema a protiv terorista atomska bomba potpuno je beskorisna.

Žarko Rakić