Priča o srpskoj Gardi

Na štandove izdavača koji izlažu na Beogradskom sajmu knjiga svakoga dana pristižu nove knjige, sveže, tek izašle iz štamparije. Tako je i štand Zavoda za udžbenike (urednik i odgovorni urednik Slobodan G. Marković), koji na Sajmu nastupa sa sloganom „Kuća znanja”,upravo obogaćen novim naslovima: novoustanovljena edicija „Balkan” predstavlja nam se prvom knjigom, „Elefterios Venizelos, Grčka, Balkan, Evropa” Nikolaosa E. Papadakisa.

Autor u kratkom predgovoru ističe da je Elefterios Venizelos bio veliki političar i ustanik na Kritu a, kasnije, početkom 20. veka jedan od protagonista političkog života Grčke i međunarodne diplomatske scene. Kao predsednik vlade Grčke pružio je „odlučujući doprinos uobličavanju društveno-političkog okruženja u geopolitičkom regionu Balkanskog poluostrva i u teškim trenucima bio neimar grčko-srpskog saveza i pobornik nezavisnosti i teritorijalnog integriteta Srbije.” Podsetimo: Beograd je ne tako davno dobio i Ulicu Venizelosa (nekadašnja Ulica Đure Đakovića), ima i spomenik ovog velikog grčkog političara a edicijom „Balkan”, kaže u pogovoru Slobodan G. Marković, Zavod za udžbenike će nastojati da čitaoce u Srbiji upozna s drugim balkanskim kulturama i narodima. Knjiga je obogaćena slikama na kojima ćete prepoznati i Nikolu Pašića.

Nova je edicija i „Istorijsko sećanje” u kojoj se pojavila prva knjiga, „Lovac na naciste” Efraima Zurofa (uz saradnju Aleksandra Dika, prevod sa francuskog Ana A. Jovanović). Urednik i odgovorni urednik Slobodan G. Marković najavljuje knjige o holokaustu, o pogromima u 20. veku...

Zavod je, s razlogom, ponosan i na delo „Garda u Srbiji” koju potpisuju Dušan Babac i Čedomir Vasić, izuzetnu monografiju štampanu na odličnoj hartiji i sa sjajnim originalnim fotografijama, crno-belim, u sepiji i u boji.U svim epohama, kažu autori u predgovoru, reprezentativni izgled Garde privlači pažnju ne samo kao atraktivan kostim nego i kao simbol jedne zemlje, jedne dinastije i jednog naroda. U ovoj knjizi osvetljen je razvoj Garde do Drugog svetskog rata kao „autentičnog shvatanja i vida srpske tradicije koja je tokom više od jednog veka svoga postojanja bila pouzdani nosilac vojnih, moralnih i reprezentativnih vrednosti srpske države.” Treba li reći da ovu knjigu treba da ima svaka kućna, ali i gradska, seoska... biblioteka?

Od novih leksikografskih izdanja (urednik Dejana Ocić) Zavoda za udžbenike, na Sajmu knjiga, izdvojićemo dva dela: „Vizantijski krug” Dejana Mihailovića i „Srpske slave i praznici” Miladina Bojića. „Vizantijski krug” je mali rečnik ranohrišćanske književnosti na grčkom jeziku, vizantijske i stare srpske književnosti, a zamišljen je kao priručnik koji bi kroz biografije pisaca, dela i osnovnih književnih pojmova pomogao u sagledavanju sume znanja, književnoumetničkih dometa i uzajamnih uticaja vizantijske i srednjovekovne srpske književnosti, nastalih i pisanih uglavnom na grčkom, staroslovenskom i srpskoslovenskom jeziku, kaže autor. Rečnik je snabdeven ilustracijama i veoma koristan.

Podjednako je korisna i knjiga „Srpske slave i praznici”, leksikon svih praznika koje srpski narod, njegova sela, gradovi i crkva slave, proslavljaju ili praznuju određenog dana u godini. Ovaj azbučnik, sa ilustracijama, do sada je najpotpuniji spisak slava i praznika koji se uz slavu vezuju.

A. Cvijić