Kineska najezda

Tražnja automobila u svetu u narednih pet godina iznosiće najmanje sto miliona vozila godišnje, dok će većina kupaca biti – Kinezi, procenjuju stručnjaci i ukazuju da kineska proizvodnja automobila danas ipak ne može da zadovolji potražnju na domaćem tržištu.
Kina planira da do kraja ove godine proizvede više od pet miliona automobila, izvestio je list "Čajna dejli" na svom sajtu. Prošle godine u 118 fabrika proizvedeno je 4,6 miliona automobila.
Prema procenama medija, u Kini danas na hiljadu stanovnika ima samo 13 vlasnika automobila, dok je svetski prosek – 98. Najviše ih je u SAD (770 na hiljadu stanovnika), zatim u Kanadi (680), Japanu (210) i Nemačkoj (155).

Kina, pak, ima ogroman potencijal u potražnji automobila zbog očekivanog skoka standarda u narednim godinama. Broj automobilista treba da prevaziđe reke biciklista tek sredinom veka, smatraju stručnjaci.

U Pekingu (13 miliona stanovnika), recimo, danas ima dva miliona automobilista pored – devet miliona biciklista. U kineskoj prestonici bruji i 600.000 skutera, vespi i motora.

Prvi automobil kineske proizvodnje – minijaturni "đijefang" (oslobođenje) – napravljen je 1957. godine, što je označilo početak domaće automobilske industrije. Danas u Kini ima 118 fabrika automobila od kojih su najpoznatije "Dađong", "Jići" i "Tijanći".

Nakon niza godina tokom kojih je Kine bila poznata kao proizvođač jeftinih i tehnološki jednostavnih artikala, njena privreda sada pokazuje da je spremna na prelaz u sledeću fazu – osvajanje zapadnih tržišta sofisticiranim proizvodima.

Natpise "Made in China", koji su najpre u svetu bili samo na igračkama i tekstilu, sada nose – računari, de-ve-de uređaji, telekomunikaciona oprema... Zapanjujući je broj firmi sa Zapada koje imaju kooperante u Kini, a o njenom prisustvu u svetskoj privredi svedoče podaci o proizvodnji 70 odsto svih igračaka u svetu, 50 odsto svih fotoaparata, 29 odsto TV prijemnika... Uskoro će i automobili doći na red.

Uprkos sve većoj zabrinutosti zbog mogućnosti da će Kinezi brzo želeti da osvoje primat u još jednoj važnoj industrijskoj grani, izgleda da će proći još niz godina pre nego što kineski proizvođači počnu da izvoze veliki broj automobila koje sami dizajniraju i proizvode.

Nameravali su da sa prodajom svojih marki u SAD počnu već 2007, ali su svoje planove pomerili za nekoliko godina. Kineski zvaničnici u autoindustriji priznaju da će tek 2020. biti spremni da preuzmu svetsko tržište automobila.

Ovo ne znači da Kinezi neće krenuti stopama japanskih i korejskih proizvođača automobila koji su širom sveta prvo poslali male, jeftine i nakinđurene automobile koje su diskretno kritikovali, da bi se kasnije ispostavilo da su tako uveli nove standarde u ovu industriju.

Uprkos američkom strahovanju, iskazanom tokom proteklih meseci na sajmovima automobila od Detroita do Pariza, izgleda da kineska auto-industrija još nema magičnu formulu za proizvodnju automobila.

Ovo bi moglo da pomogne u smanjivanju napetosti nastale iz sve većeg američkog trgovinskog deficita sa Kinom, koji je u ovoj godini dostigao iznos od 185 milijardi dolara.

Ipak, vreme radi za Kinu, slažu se ekonomski stručnjaci. To je jedno od najprimamljivijih tržišta za ekonomske velesile i zemlja o kojoj se sve više govori kao o komercijalnom osvajaču.

U kineskoj automobilskoj industriji danas je zaposleno više od 30 miliona radnika, dok je proizvodna vrednost dostigla cifru od sedam milijardi dolara. Kina je prošle godine uvezla samo 40.000 automobila, nameravajući da privuče što više stranih investitora u domaću automobilsku industriju, što joj zasad i uspeva.

Japanska "Honda" je započela zajedničku izradu modela "akord" u kineskoj provinciji Gvangdong, dok je nemački "Folksvagen" osnovao proizvodnu filijalu u Šangaju.

Najveća kinesko-američka kompanija automobila – "Šangaj Dženeral motors" –  osnovana je uz ulaganja od dve milijarde dolara i već je uhodala proizvodnju "bjuika".

A velegrad u meteorskom razvoju – Šangaj (17 miliona stanovnika) planira da "uleti u petu brzinu" i ubrzo postane kineski Detroit.