Novi pokušaj asimilacije

Već duže vreme mediji obaveštavaju javnost o pokušaju osnivanja ,,Hrvatske pravoslavne crkve”. Začetnik te ideje je Ivo Matanović, poznati hrvatski nacionalist, čija je javna uloga, kako navodi hrvatski tisak, često povezana s nasleđem i idejama iz vremena tzv. NDH, koja je osnovala Hrvatsku pravoslavnu crkvu i izvršila masovna pokrštavanja Srba.

Kad sam 12. marta 2010. u podnevnom Dnevniku HRT-a ugledao pomenutog Matanovića i izvesnog igumana Jeliseja, bivšeg pravoslavnog sveštenika kojem je SPC zbog duhovnih prestupa i nepoštovanja kanonskog prava oduzela sveštenički čin, odmah sam video da su tobožnji dušebrižnici i osnivači nove crkve, od kojih nijedan nije Srbin (Jelisej je Crnogorac), naišli na veću medijsku pažnju nego mnogi Srbi kojih u Republici Hrvatskoj, prema službenom popisu iz 2001, živi 201.635.

Srpska pravoslavna crkva ima episkopije ne samo u Srbiji već i u Crnoj Gori, Republici Hrvatskoj, Americi, Kanadi, zapadnoj Evropi, srednjoj Evropi, Australiji, Novom Zelandu, Makedoniji… SPC kao i ostale pravoslavne crkve nije osnovana kao udruženje Srba već je to ostvareno saglasnošću vizantijskog cara Teodora Laskara i voljom i blagoslovom carigradskog vaseljenskog patrijarha Mihaila. Jedino tako je i mogla postati i ostati punopravna i priznata duhovna jedinica jedne svete saborne i apostolske crkve. Samostalnost joj je isposlovao sveti Sava 1219. godine kad ga je patrijarh Mihailo postavio za prvog srpskog arhiepiskopa. Kada govorimo o uspostavljanju pravoslavne crkve u jednom narodu, dve hiljade duga istorija jasno nam, dakle, govori da za to moraju postojati pre svega zdravi duhovno-moralni, a potom crkveno-pravni i državno-pravni uslovi.

Kada govorimo o aktuelnom i užurbanom osnivanju hrvatske pravoslavne crkve u RH – sve je suprotno pomenutom. Jer počelo je inicijativom udruženja građanakoji po svim našim saznanjima nisu pravoslavci već katolici. Da bi neko bio pravoslavac potrebno je da je kršten u pravoslavnoj crkvi, a oni koji su javnosti poznati kao inicijatori nisu registrovani kao kršteni u pravoslavnim matičnim knjigama.

Nažalost na internet-stranici Hrvatske pravoslavne zajednice (HPZ) jasno se vidi o čemu se tu radi. Navodi se da je temelj sadašnjeg osnivanja hrvatske pravoslavne crkve njeno postojanje od 1942. do 1945. godine, kada je u NDH, s celom svitom zločinaca, vladao Ante Pavelić.

Polazeći od činjenice da je od 1991. do 1995. godine nekoliko stotina hiljada Srba što proterano, što iseljeno iz Hrvatske, a od onih koji su ostali – vrlo velik broj, posebno po gradovima, usled ratnih posledica živi u strahu, skrivajući identitet, znatan broj ih se pokrstio u katolike, procenjuje se, njih oko 15.000! U takvoj situaciji Hrvatska pravoslavna zajednica, negirajući Srpsku pravoslavnu crkvu, otima srpski pravoslavni manastir Gomirje, označavajući ga znakom hrvatske pravoslavne crkve, te prisvaja najslavnijeg naučnika srpske nacionalnosti Nikolu Teslu i još mnoge druge istorijski značajne Srbe.

Osnivanje hrvatske pravoslavne crkve započelo je okupljanjem bivših sveštenika SPC kojima je zbog duhovnih, materijalnih i krivičnih prestupa Pravoslavna crkva oduzela sveštenički čin. U moralnom i duhovnom pogledu već to sve govori. Što se tiče zakonskih uslova, nijedna pravoslavna crkva ne može biti osnovana kao udruženje i o tome posebno moraju voditi računa pravne institucije države. Budući da se osniva pomesna pravoslavna crkva neophodno je da država dobije zakonske okvire i uputstva određene patrijaršije, u ovom slučaju Srpske, jer ona ima pet svojih episkopija u Republici Hrvatskoj. Takođe, država mora reagovati i zabraniti upotrebu simbola, manastira i ličnosti koje pripadaju Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Posebno, država mora primeniti zakonske i kaznene mere protiv nacionalističkog, antisrpskog, antipravoslavnog, zastrašujućeg delovanja, jer takvo ponašanje nema nikakve stvarne veze sa istinskim pravoslavljem nego je to kršenje ljudskih prva i sloboda zagarantovanih međunarodnim konvencijama.

Neophodno je da se Katolička crkva u Hrvatskoj ogradi od ovakvog ponašanja članova HPZ koji su kršteni i pripadaju Katoličkoj crkvi.