Korist od otopljavanja

Uprkos priznanju, uspostavljanju dijaloga i odustajanjem od neprijateljstva naspram Istočne Nemačke, Bon nije prestao da se otvoreno zalaže za svoje interese u pogledu ponovnog ujedinjenja Nemačke. Bon, dakle, samim priznanjem nije odustao od ujedinjenja, ali je odustao od ambicije da ujedinjenje smatra svojim jedinim ciljem od kojeg sudbina Zapadne Nemačke i njenih građana isključivo zavisi. I ako se uzme u obzir da je upravo Mihail Gorbačov odlučno podržao ujedinjene Nemačke onda se može zaključiti da je nemačka politika otopljavanja odnosa sa svojim najvećim hladnoratovskim neprijateljem urodila plodom. Osim toga, pokazalo se i da Brantovo okretanje dijalogu i njegovo priznavanje realpolitičkog stanja u jednom trenutku nije predstavljalo prepreku da se decenijama kasnije ta realnost potpuno preokrene, i to u korist Bona.

Prikazana politika Zapadne Nemačke prema Istočnoj Nemačkoj, Srbiji samo donekle može poslužiti kao orijentir u definisanju njene politike prema nezavisnosti Kosova. Konačno, istorijska poređenja su nezahvalna i uvek se lako mogu opovrgnuti, jer akteri i okolnosti, vremenske i prostorne, nikada nisu istovetni. Međutim, komparativni metod, koliko god se za pronalaženje rešenja u političkoj svakodnevici možda činio neodgovarajućim, ipak omogućuje povlačenje izvesnih paralela između dva slučaja. I te paralele treba, kako ističe Ortega i Gaset, manje da služe tome da se eventualna uspešna rešenja iz prošlosti primenjuju na današnjicu, a više tome da se greške rešenja primenjenih u prošlosti izbegnu u sadašnjosti. Stoga bi Srbija iz primera Zapadne Nemačke mogla da izvuče četiri zaključka. Prvi je da dijalog ne vodi neminovno u ambis, već da od njega i sama Srbija i srpski narod na Kosovu mogu imati koristi. Drugi je da se ne smeju zaboraviti građani, kako oni raseljeni, tako i oni na Kosovu, čije ekonomske potrebe ne treba po svaku cenu podređivati teritoriji. Treći je zaključak da ignorisanje realpolitičkih okolnosti i odbijanje dijaloga Srbiju može odvesti u ćorsokak. Konačno, četvrti zaključak je da treba verovati u nemoguće.

istoričarka i politikolog, istraživač u Institutu društvenih nauka