Dvorane s nakitom

Tokom devet dana ekspedicije srpski speleolozi sa kolegama iz Rumunije, Bugarske i Republike Srpske otkrili su sedam novih pećina i jama na još nedovoljno istraženom području Beljanice u istočnoj Srbiji. Dubina pojedinih novootkrivenih jama, poput Tisove, iznosi 151 metar, pa se u njoj zadržavaju sneg i led preko cele godine. Otkriveno je nekoliko lepih pećinskih dvorana sa bogatim nakitom.

Koordinator speleološke ekspedicije s Rudarsko-geološkog fakulteta Saša Milanović posebno ističe veliku pomoć koju im je u istraživanju pružio kolega iz Bugarske, inače, generalni sekretar Balkanske speleološke unije Aleksej Žalev. Upravo zahvaljujući njemu otkriveno je nekoliko novih dvorana.

Kako napominje Milanović, u ovoj prvoj srpskoj ekspediciji međunarodnog karaktera učestvovali su Rumuni i speleolozi iz Republike Srpske.

Mada su ih tokom ekspedicije pratili kiša i magla, to nije uticalo na rad speleologa na terenu.

"Loše vremenske prilike nisu uticale na elan speleologa. Nasuprot, to je još više učvršćivalo i jačalo veze domaćih i stranih speleologa i pojačavalo njihovu želju za otkrivanjem novog i nepoznatog", ističe Milanović.

Planina Beljanica, to jest zona uvale Busovate i njene okoline, koja je deo regionalne celine Kučajsko-beljanskog masiva, predstavlja veliki i delimično neistraženi masiv. Otkriven je veći broj zanimljivih objekata dubine i do 100 metara, urađeno je topografsko, video i foto snimanje velikog broja već postojećih objekata.

Na obodu Beljanice nalaze se najveća vrela u istočnoj Srbiji: vrelo Mlave i Krupanjsko vrelo dubine od 70 do 100 metara. Sve što je pronađeno na ovom terenu, kosti, bubice i speleofauna, predato je na analizu, a snimci novootkrivenih pećinskih dvorana poslužiće za turističku promociju Srbije.

Zanimljivo je da su pojedine prvi put istražene pećine dobile imena po vodičima, odnosno čobanima koji su im pokazivali put do njih. Tako je jedna nazvana po vodiču Radomiru, pa je to sada Radomirova pećina. Prema kazivanju seljana iz tog kraja, u jednoj od istraženih pećina, za vreme Drugog svetskog rata, sastajao se četnički štab Draže Mihailovića, pa je ona po tome dobila ime i sada je to Četnička pećina.

Sem rada na terenu, speleolozi su retke slobodne trenutke provodili u druženju s seljanima od kojih su kupovali sir i mleko. Kad zatreba, speleolozi su bili i čobani. Tako je član ekspedicije, student iz Beograda Bojan Borbić, ceo dan čuvao ovce, pošto je stari čobanin Dragiša pomagao speleolozima pokazujući im pećine i jame.

Poslednjeg dana ekspedicije upriličeno je za druženje sa predstavnicima opština Despotovca i Žagubice koji su im ispekli jagnje na ražnju. Ove dve opštine su ih sponzorisale u hrani i piću.