Kriza, kriza, e pa šta je

Od našeg specijalnog izveštača

Solun – I golim okom je vidno da se ekonomska kriza, koja je snažno pogodila Grčku, i te kako odrazila i na prestižni međunarodni filmski festival u Solunu (od 3. do 12. decembra), te je zato daleko skromniji nego što je bio proteklih godina.

Koliko su rezovi duboki, najslikovitije opisuje podatak da se festivalski budžet sa prošlogodišnjih jedanaest, sveo ove godine na dva i po miliona evra. To, u najkraćem, znači da se u ovogodišnjem izdanju Solunski festival odrekao dolazaka velikih holivudskih zvezda i glasovitih američkih reditelja koji su ovde sletali privatnim avionima (zamislite samo te troškove), prekomernog štampanja knjiga, publikacija i kataloga, velikih izložbi i ogromnog broja gostiju koji u Solunu tradicionalno borave o trošku festivala.

Ni grad nije okićen kao što to ume da bude u vreme velike filmske fešte, ni atmosfera nije praznična... Međutim, ono što 51. Solunskom festivalu ne nedostaje, i na šta se kriza nije odrazila, jesu filmovi. Njihov je izbor ove godine daleko osmišljeniji i kvalitetniji. I stručniji, jer je od ove godine na čelu festivala ugledni filmski kritičar i istoričar filma – Dimitri Epides (umesto producentkinje Despine Muzaki koja je završila svoj četvorogodišnji mandat), koji je u prošlosti dugi niz godina vodio u Solunu program „Horizonti”, paralelno programirajući filmove za festivale u Torontu i Rejkjaviku i vodeći više od decenije ugledni solunski Festival dokumentarnog filma – Slike 21. veka.

 Epides je u Solunu svoj na svome, njegovo međunarodno iskustvo je ogromno, njegov uvid u događanja na velikoj filmskoj sceni su iz prvog reda, a kontakti koje ima u svetu veoma dragoceni. Sve ovo odmah se odrazilo i na kvalitet ovogodišnjeg glavnog takmičarskog programa u kojem se tradicionalno nadmeću filmski debitanti. Znatno je svežiji i dinamičniji, sa brižljivo odabranom ponudom od 16 filmova koji se takmiče za prestižnu nagradu „Zlatni Aleksandar”, o kojoj će odlučivati žiri sa grčkim kritičarem Mišelom Demopulosom na čelu (bio je čak 12 godina direktor Solunskog festivala), i sa iračkim rediteljem Mohamedom Al Darađijem kao jednim od članova i autorom kojem je Solun, posle novosadskog Sinema sitija, priredio retrospektivu.

Među ovogodišnjim ličnostima u žiži je i kanski pobednik, tajlandski reditelj Apičatpong Verasetakul (ima retrospektivu), slavna poljska rediteljka Dorota Kedžierzavska, kao i njena koleginica Suzan Bir. Njima se pridružuje i maestro animiranog filma – Borivoj Dovniković Bordo, jedna od legendi Zagrebačke škole animiranog filma, kojem je posvećen poseban program u okviru kojeg, u formi retrospektive, Solunski festival daje omaž i samom Bordou...

Iz velikog broja programskih celina publika, koja predstavlja veliku dragocenost Solunskog festivala, uvek rado izdvaja „Balkanski pregled” u koji je selektor Dimitris Kerkinos i ove godine uvrstio i dva srpska filma: „Tilva Roš” Nikole Ležaića (sinoć prikazan u prepunoj sali) i „Beli, beli svet” Olega Novkovića. U Solunu, u okviru producentskih susreta u programu „Raskršća”, svoj filmski projekat „Neprijatelj” koji je u završnoj fazi, predstavili su reditelj Dejan Zečević i producentkinja Nikolina Vučetić.

Živo i napeto bilo je i na pičing sesijama „Balkanskog fonda” koji stimuliše razvoj scenarija, na kojem se odabrani projekti takmiče, tako što ih autori i producenti brane pred producentskim žirijem. Rezultati ovog takmičenja od juče su poznati – projekat „Varvari” naših mladih autora, reditelja Ivana Ikića i producenta Milana Stojanovića, posle ubedljive i dobro osmišljene prezentacije, osvojio je treću nagradu (sedam hiljada evra), ravnopravno sa hrvatskim projektom „Kuća” Sanje Kovačević (prva dva mesta, ali isti novčani iznos, osvojili su grčki i turski filmovi). Ikićev i Stojanovićev filmski projekat našao se među 10 odabranih...

----------------------------------------

Naš kritičar u solunskom žiriju

Filmski kritičar „Politike” Dubravka Lakić, učestvuje u radu međunarodnog žirija kritike Fipresci na 51. Solunskom festivalu, zajedno sa Anikom Gustafson (predsednik, Švedska), Krisom Patmorom (Velika Britanija), Tasosom Reciosom (Grčka) i Minu Moširi (Iran). Solunski žiri kritike će 11. decembra dodeliti svoje nagrade za najbolji film u zvaničnom takmičarskom programu i najbolji film u programu „Panorama grčkog filma”.

K. R.