Uvek otvorena čačanska galerija

Čačak – Božidar Plazinić (57) odvojio je šest višebojnih grafika iz ranijeg perioda svog stvaralaštva i ovih dana će ih trajno postaviti u Odeljenju intenzivne nege Gradske bolnice u Čačku. Slikar iz ovog grada i osnivač Centra za vizuelna istraživanja „Krug” kaže da je odabrao radove intenzivnijeg kolorita kako bi „razbio sumorni, sivi ambijent ustanove”.

– „Krug” je u kratkom razdoblju, programom koji je nazvan „Umetničko opremanje javnog prostora kroz lične donacije” poklonio 278 slika prosvetnim adresama – školama, domovima i centrima – zatim Gradskoj bolnici, Okružnom zatvoru i Tehničkom fakultetu. Primaoci su se reversima obavezali da ne mogu otuđiti radove koji trajno ostaju kod njih i tako je, u frekventnim prostorima, stvorena jedna velika gradska galerija, uvek otvorena – ističe Plazinić za „Politiku”.

Na psihijatrijskom odeljenju čačanske Bolnice postavljeno je 50 radova nastalih u saradnji ovog slikara sa pacijentima te kuće, kroz projekat „Art dijalog”. Slike iz zbirki „Kruga” osvežile su i zidove hodnika Okružnog zatvora, gde su uvek na oku uhapšenicima.

„Krug” je stvoren tačne pre jedne decenije potpisima prestižnih osnivača – Koste Bogdanovića, Ranka Radovića, Branimira Karanovića, Save Stepanova, Aleksandra Đurića, Milana Blanuše... i delatnost je usmerio na širenje vizuelne kulture. Tako je ovaj Centar u Čačku utemeljio međunarodni simpozijum „Umetnost i papir” kroz koji su proteklih godina prošli slikari iz 28 država. Pored „Art dijaloga”, posvećenog radu sa licima sa margine društva, nizale su se brojne izložbe, uz skromnu izdavačku produkciju. Ustalila se i jedna neobična tradicija – škola slikanja i crtanja – koju je Plazinić osnovao pre 16 godina pa se utopila u „Krug”, ali je on ostao jedini predavač.

– Smisao škole jeste da pomogne maturantima iz našeg kraja u pripremama za prijemne ispite na likovnim i umetničkim akademijama i arhitektonskim fakultetima. Kroz ovu umetničku praksu do sada je prošao 191 svršeni srednjoškolac, i čak 190 je položilo prijemni na akademijama i fakultetima. Samo jedan je otpao, na arhitekturi u Beogradu – veli Plazinić.

Svaki od ranih radova budućih akademaca, inače verovatno osuđen da ode bestraga, sačuvan je u Centru za vizuelna istraživanja, i oni sada krase školske zidove u gradu. Tako je nastala jedna od tri zbirke u „Krugu”. Drugu čine radovi naših i svetskih umetnika koji su prošli kroz neku od akcija „Kruga” dok trećoj, i najmanjoj, pripadaju umetničke fotografije.

– U drugoj zbirci su radovi značajnih slikara kao što su Ričard Nonas iz SAD, Dan Palade i Gabrijela Turturea iz Rumunije, Edin Numankadić iz BiH, Ismet Ramićević iz Makedonije, Branko Nikolov iz Bugarske, naši umetnici Milan Blanuša, Zoran Todović, Branimir Karanović, Šemsa Gavrankapetanović, Slobodan Era Milivojević, Aleksandar Đurić. Toj zbirci pripada i čak 14 reljefa Koste Bogdanovića iz njegovog ciklusa „Vizanteme”, i svi ti radovi nisu više u depou, već imaju svoje novo mesto, negde u gradu.

Plazinić opisuje da, s početka, nisu svi bili oduševljeni poklonom.

– U nekim ustanovama ljudi su se nećkali oko prihvatanja slika, objašnjavajući da ne znaju kako da ih čuvaju ili da ne vole da brinu o tome. Ideju su najpre i oberučke podržali Dom učenika koji je dobio 87 radova i Školska uprava i Regionalni centar za unapređenje obrazovanja, gde smo trajno izložili 78 dela. Drugi su, videvši kako to izgleda, odmah stali u red za slike.

G. Otašević