Zakon o sahranjivanju još daleko od Evrope

Udruženje krematista „Oganj” apeluje da se osavremeni Zakon o sahranjivanju i grobljima, koji je donesen još 1977. Nadležni još nisu odgovorili na inicijative ove neprofitne organizacije koja od 1904. propagira kremiranje kao ekološki prihvatljiviji vid pokopavanja preminulih. U „Ognju” ističu da ovu oblast treba urediti u skladu sa evropskom regulativom.    

To znači da pepeo preminulog može da se raspe u skladu sa oporukom pokojnika, a ne samo u Vrtu sećanja na Novom groblju, kakva je sada praksa. Dalje, da osim u Vrtu sećanja, kolumbarijumu, rozarijumu ili u grobnici, urna s pepelom može da se čuva i u kući pokojnikove porodice. „Oganj” se zalaže i za kremiranje preminulih u sanducima od impregniranog kartona, kako bi se štitile šume, ali i za obavezno spaljivanje osoba umrlih od zaraznih bolesti.

Kako navode u „Ognju”, naučno je utvrđeno da virusi i bakterije žive još mesec dana na telu preminulog, streptokoke i stafilokoke – šest meseci, a klice antraksa i virus side opstaju više godina.

– Zemljište na kojem se obavljaju klasične sahrane ne može više da se koristi za poljoprivredu. Atmosferske i podzemne vode koje protiču kroz groblja prolaze kroz porozno tlo i mogu da dođu u dodir sa telima preminulih, a ekshumacija pokojnika zagađuje vazduh – navodi Dušica Vučković, predsednica „Ognja”.

Zato ne čudi, kako ističe Maja Nikolić, sekretarka „Ognja”, da su u Srbiji prednosti kremacije promovisali poznati lekari, poput Jovana Jovanovića Zmaja i Milana Jovanovića Batuta.

O zastarelosti važećeg Zakona o sahranjivanju i grobljima svedoče i paragrafi kojima se zabranjuje

podizanje nadgrobnih obeležja kojima se „označava pripadnost poginulog, odnosno umrlog lica neprijateljskim pokretima uperenim protiv narodnooslobodilačke borbe Jugoslavije”, odnosno „neprijateljska delatnost protiv društvenog uređenja i bezbednosti SFRJ”. Zakon propisuje i da na nadgrobno obeležje ne sme da se stavi natpis ili znak „antisocijalističkog ili neprijateljskog sadržaja, ili se njime na drugi način povređuju patriotska osećanja ili idejno-političko i samoupravno opredeljenje radnih ljudi i građana, naroda i narodnosti Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije”.