Najjače stranke opstale – odleteli "jogi letači"

Konstantno smanjivanje broja izbornih lista političkih partija koje žele da uđu u parlament, od uvođenja višepartijskog života u Srbiji, s početka devedesetih godina prošlog veka do danas, odraz je dešavanja na političkoj sceni na kojoj najveće stranke opstaju zahvaljujući realnoj snazi, smatraju analitičari.

Političkih analitičar Dejan Vuk Stanković smatra da smanjenje broja političkih grupacija koje pretenduju na učešće u političkom životu preko ulaska u Skupštinu Srbije predstavlja nastavak razvoja višestranačkog života u Srbiji. Prema njegovim rečima, to predstavlja drugu etapu u formiranju višestranačkog sistema u Srbiji, koju karakteriše smanjivanje broja političkih aktera i profilisanje političke scene po ideološkim obrascima. "Videlo se posle mnogo izbornih izjašnjavanja i učešća mnogih partija u vlasti i opoziciji ko zapravo ima realnu političku snagu da se takmiči", kazao je on i ocenio da to predstavlja odraz višepartijske borbe u kojoj opstaju najjači.

Stanković je ocenio da će se taj trend nastaviti i da će već na sledećim izborima biti još manje stranaka i koalicija koje će pokušavati da postanu deo političkog života.

Programski direktor Cesida Marko Blagojević ocenio je da je smanjene broja izbornih lista posle demokratskih promena, u odnosu na izbore tokom devedesetih godina prošlog veka, znak "uozbiljavanja srpske političke scene i najkrupnijih igrača" na njoj. "Reč je o normalnom političkom procesu", rekao je Blagojević i dodao da je moguće da narednu vladu formiraju "samo tri političke stranke".

On je podsetio i da je posle parlamentarnih izbora u decembru 2000. godine vladu formiralo 18 političkih stranaka, a da je posle izbora 2003. u vladi učestvovalo pet političkih partija.

Prvi višestranački izbori u Srbiji održani su 9. decembra 1990. godine, kada je za 250 poslaničkih mesta konkurisalo 1.707 kandidata koje su predložile 44 stranke i udruženja građana, a tada su u Srbiji bile registrovanoe 53 političke partije.

Na prethodnim izborima, održanim 28. decembra 2003. godine, za 250 poslaničkih mesta takmičili su se kandidati sa 19, od kojih je u parlament ušlo šest izbornih lista, a mandate su raspodelili poslanici iz 12 stranaka.

U međuvremenu, sa političke scene nestale su mnoge stranke koje su uglavnom uveseljavale narod kao "jogi letači", razne varijante političkih partija koje su u svom nazivu nosile prefiks – radikali, poput stranke "Nikola Pašić", a više se ne oglašavaju ni predsednički kandidati "Muja lopov" i Nikola Šećeroski.