Etiopija bombardovala Somaliju

Ratna avijacija Etiopije bombardovala je juče, drugi dan zaredom, strateške ciljeve širom susedne Somalije, potvrđujući najcrnje slutnje međunarodne zajednice da se posle Iraka i Avganistana na rogu Afrike otvara novi front globalnog sukoba sa radikalnim islamistima. Glavni ciljevi dejstava etiopske avijacije bili su, po saopštenju zvanične Adis Abebe, međunarodni aerodrom u Mogadišu i pista u gradu Balidogle koje već mesecima koriste međunarodni krijumčari oružja iz najmanje 11 država. Premijer Etiopije Meles Zenavi priznao je juče, nakon višemesečnih neuverljivih demantija, da su trupe te velike hrišćanske zemlje (60 miliona stanovnika) masovno prešle istočnu granicu da bi zaštitile krhku vladu Somalije od agresivnog napredovanja odlično naoružanih trupa Unije šerijatskih sudova. Naklonjena radikalnom islamu, Unija kadijskih sudova otela je letos vlast od kriminogenih klanova koje je od februara 2006. nesebično finansirala američka CIA. Ova unija od jula kontroliše veći deo južnih i centralnih regija ogromne države.

Premijer vlade Somalije, proetiopski orijentisan Ali Mohamed Gedi naredio je juče posle bombardovanja zatvaranje kopnenih, vazdušnih i vodenih granica te zemlje na strateškom prilazu Bab el Mandebu, ali je ostvarenje te komande neizvesno, prenose agencije. Dok Ali Mohamed Gedi uživa značajnu podršku UN, SAD i zvanične Adis Abebe, njegov kabinet u Somaliji kontroliše tek jedno mesto – gradić Baidoa u neposrednoj blizini granice sa Etiopijom.

Broj stranih posmatrača u Somaliji je veoma mali: tačan broj žrtava dvodnevnih sukoba etiopskih trupa sa paravojnim snagama lojalnim Uniji 21 šerijatskog suda Somalije zasad je teško pouzdano verifikovati. Pristigli izveštaji drastično se razilaze oko trenutnog broja stranih vojnika i dobrovoljaca na tlu države u kojoj se početkom devedesetih godina skrivao Osama bin Laden. Dok Unija sa sedištem u Mogadišu tvrdi da se u Somaliji nalazi oko 35.000 etiopskih vojnika, zvanična Adis Abeba navodi da je u pomoć Gedijevoj vladi poslala tek 8.000 vojnika. Istovremeno, iz Baidoe, Gedi tvrdi da je već 8.000 mudžahedina pristiglo na džihad protiv Etiopije. "Prisustvo stranih plaćenika na teritoriji Somalije pretvara ovaj sukob u globalni okršaj, međunarodna zajednica mora da interveniše", ocenio je juče Gedi.

Uz potvrđeno prisustvo etiopskih trupa i još neproverene izveštaje o pristizanju mudžahedina (Hezbolahovih pristalica, dobrovoljaca iz Pakistana, Libije...), eksperti UN su na terenu zabeležili prisustvo i najmanje 2.000 vojnika iz susedne Eritreje, koja sa Etiopijom ima već decenijama nerešen spor oko granice. Na južnim granicama Somalije sa Kenijom nedavno su uočene združene patrole armije te istočnoafričke zemlje i američkih marinaca koji nedaleko u Džibutiju koriste sa nizom drugih zapadnjačkih armija bivšu bazu Legije časti u globalnoj borbi protiv islamskog terorizma.

Udar etiopske avijacije, koju od kraja hladnog rata obučavaju američki vojni eksperti, na somalijske aerodrome nije slučajan: Iran je Uniji nedavno isporučio 45 najmodernijih protivavionskih raketa, raketne bacače tipa M-79 i bogati arsenal mašinskog oružja, navodi vojni magazin "Afrika konfidenšal". Ko sve dotura oružje u Somaliju nije sasvim poznato.

UN upozoravaju da niz zemalja već mesecima zasipa somalijske rivale supermodernim oružjem, uprkos embargu Svetske organizacije, a Etiopija i Eritreja označene su kao kolovođe. Istovremeno, UN tačno zna ko koga na rogu Afrike i u arapskom susedstvu podržava u Somaliji. Džibuti, Egipat, Eritreja, Iran, Libija, saudijska Arabija, Sirija i libanski Hezbolah stali su na stranu Unije, dok su Etiopija, Uganda i Jemen bliski vladi gedija u Baidoi, navodi izveštaj UN. Najnoviji izveštaj UN o krijumčarenju oružja u Somaliju ne navodi nijednog velikog proizvođača koji eventualno dotura oružje na rog Afrike: u jednom ranijem izveštaju Un spominjao je još Italiju i Ukrajinu, ali su te dve zemlje misteriozni nestale sa spiska prozvanih.

Razvoj prilika na sada već ratnom terenu Somalije je neizvestan: prošlonedeljni pokušaji pregovarača Evropske unije da privole kadije i kabinet Gedija na mirovne pregovore, propali su. Nova runda pregovora Arapske lige sa ciljem da somalske rivale privede na pregovore u Kartum odložena je na neodređeno. Pokušaj sedam država regiona da pošalju mirovne trupe u Somaliju, Unija kadijskih sudova energično odbija.

Somalija je ponovo izazov za UN – mirovna misija Svetske organizacije u toj zemlji početkom devedesetih doživela je istorijski debakl.