Kulturni resursi okruga Srbije

U beogradskom Zavodu za proučavanje kulturnog razvitka juče je predstavljena publikacija „Kulturni resursi okruga Srbije”, nastala na osnovu trogodišnjeg istraživanja ove institucije. Direktor Aleksandar Lazarević istakao je da su istraživači zavoda obišli gradove i opštine u Srbiji, ukupno 144 (bez Beograda i Kosova), uradili preko hiljadu intervjua sa akterima kulturne scene, i svim kulturnim organizacijama poslali upitnike na osnovu kojih su dobili informacije od značaja za sagledavanje kulturne politike u našoj zemlji.

Na osnovu podataka iz 440 ustanova kulture, došlo se do rezultata da

najveći broj opština i gradova, blizu tri četvrtine, ima od jedne do tri ustanove kulture, a da je univerzalna kulturna ustanova na nivou gradova i opština, biblioteka koja uglavnom preuzima ulogu kulturnih centara. Pančevo je grad sa najvećim brojem ustanova na budžetu grada, koji na svojoj teritoriji finansira 15 ustanova. Međutim, iako ima najviše ustanova, Pančevo, kako je istaknuto, ipak nema pozorište niti gradsku galeriju.

Prema mišljenju lokalnih samouprava, najveći problemi i prioriteti za razvoj kulture su: nedostatak sredstava za renoviranje objekata i ulaganja u infrastrukturu, nedostatak novca za programe, i nedovoljna stručnost i brojnost kadrova. Od opštih organizacionih problema navedeni su nepostojanje kontinuiteta upravljanja, strateškog planiranja niti evaluacije rada, nedovoljno razvijeni mehanizmi konkursa, nedostatak stručnog usavršavanja zaposlenih, nedovoljno uključivanje u rad volontera i pripravnika…

Bojana Subašić, istraživač zavoda, istakla je da se na području lokalne samouprave godišnje u proseku izdvoji nešto više od 73 miliona evra za kulturu, što čini udeo od šest odsto u njihovom ukupnom budžetu. Više od polovine budžeta, dodala je, ide na plate i naknade zaposlenih, više od petine sredstava odlazi na održavanje objekata i tekuće troškove u ustanovama, a za programe se izdvaja 19,9 odsto. Sremska Mitrovica, pak, jedina je samouprava koja više od polovine budžeta za kulturu namenjuje programima.

Kada je reč o polnoj i obrazovnoj strukturi zaposlenih u kulturi, žene čine 57,5 odsto, muškarci 42,5. Visoku ili višu stručnu spremu ima 42,7, srednju 47,5, osnovnu 9,8 odsto.

Ministar kulture Predrag Marković naglasio je da se u doba krize moraju očuvati kulturni programi, i da dobijene rezultate treba iskoristiti za dalje osmišljavanje stimulativnog dugoročnog strateškog plana u sektoru kulture. Profesorka Milena Dragičević Šešić takođe je istakla da dobijene podatke tek treba analizirati i interpretirati, i zajednički pronaći put i način za razvijanje i unapređenje institucija kulture, kao i njihovo međusobno partnerstvo.