Fides u klinču sa Briselom

Iako je Evropska unija već pokrenula pravnu proceduru protiv Mađarske zbog kršenja nezavisnosti centralne banke i nepoštovanja tajnosti podataka i sporne reforme pravosudnog sistema, ambasador Mađarske u Srbiji Oskar Nikovic tvrdi da se vlada premijera Viktora Orbana u donošenju svih odluka rukovodila jedino principom „interesa zemlje”.

„Treba imati u vidu da je ova vlada dobila dvotrećinsku podršku na izborima i glavni motiv kojim se vodi jeste da radi u interesu zemlje. Ponekad je potrebno pozivanje na zdrav razum umesto na doktrine, pa je tako lepa deviza o, na primer, slobodi štampe, ali kada ta sloboda postane destruktivna mora se zaustaviti”, smatra Nikovic koji je juče u beogradskom Institutu za evropske studije održao predavanja o mađarskim iskustvima u EU.

Ogromna većina dobijena na izborima, smatra on, ovlašćenje je koje je narod dao vladi da sprovede promene jer je pod prethodnom vladajućom garniturom dosta toga „funkcionisalo po socijalističkim principima”.

„Nova vlada je stupajući na vlast našla praznu kasu i prezaduženost koja je 2002. iznosila 53 odsto društvenog proizvoda, osam godina kasnije 83 odsto. Od kada nova vlast vodi računa o finansijama dug je smanjen na 77 odsto društvenog proizvoda”, ističe mađarski ambasador.

Jedan od najspornijih zakona Orbanove vlade koji je izazvao burna reagovanja širom Evropske unije, ali i u samoj Mađarskoj, tiče se Narodne banke. Vladajuća partija Fides se optužuje da je novim zakonom dovela u pitanje nezavisnost ove institucije, budući da guverner više ne bira svoje zamenike.

„Guverner Narodne banke i Fides su u velikom sukobu, najviše zbog veličine guvernerove plate, ali iz zbog toga što se saznalo da prvi čovek Narodne banke ušteđevinu drži u jednoj ’ofšor’ firmi, što vlada smatra da je sramno, jer bi čelnik jedne od najvažnijih institucija u državi trebalo da pokaže poverenje u domaće banke”, tvrdi mađarski diplomata.

Upitan da prokomentariše moguć ishod neslaganja sa EU o tom pitanju, ambasador je odgovorio da u tom duelu vlada gubi i da će najverovatnije morati da popusti pritiscima iz Brisela.

Fidesovoj vladi se na dušu stavljaju i reforme koje se tiču Ustavnog suda, a Oskar Nikovic tvrdi da ova institucija u Mađarskoj uživa šira ovlašćenja nego u većini zemalja EU. Do sada je vladala takva praksa da je svako imao pravo da zahteva proveru ustavnosti nekog zakona, a ambasador ističe da će od sada to ovlašćenje imati jedino državni organi poput parlamenta i predsednika, kao i sudovi.

„Bitno je napomenuti da to pravo dobijaju i osnovni, prvostepeni sudovi”, podvlači Nikovic.

Kada je reč o spornim odredbama koje se tiču definisanja braka isključivo kao zajednice muškarca i žene, zatim u pogledu tradicije, naroda i hrišćanstva, mađarski ambasador u tome ne vidi ništa sporno.

Promena imena zemlje od Republika Mađarska u Mađarska nije, kako kaže, uvertira u uspostavljanje kraljevine „sa Orbanom kao kraljem” već je pre odraz realnog stanja u govornom jeziku kada se prilikom spominjanja imena zemlje uvek izostavlja odrednica republika.

Mađarski diplomata smatra da je cela priča o postupcima Viktora Orbana naduvana u zapadnim liberalnim medijima „u kojima mađarska opozicija ima dobre kontakte” i da je u pozadini cele priče „akcija da se Orban skloni sa vlasti i da se dovede neko iz bankarske sfere, kao što je to učinjeno u Grčkoj i Italiji”.

----------------------------------------------

SEEMO: Medijski zakoni opasan presedan

Beč – Medijska organizacija Jugoistočne Evrope (SEEMO) ocenila je da reforma mađarskih medijskih zakona iz 2010. godine predstavlja opasan presedan u Evropi, prenosi Tanjug. Umesto da garantuju slobodu štampe, u jednoj zemlji koja je članica EU oni garantuju slobodu štampe vladajućoj stranci, a na uštrb prava javnosti na slobodno informisanje, navodi se u saopštenju SEEMO-a, uz Međunarodni institut za štampu (IPI), koji kao njen član izražava zabrinutost zbog nastojanja države da prisvoji medijski prostor u Mađarskoj.