Ide Mile i vozi turiste

Lajkovac – Sve do prošle godine, kada je Opštinska turistička organizacija konačno dobila finansijsku podršku iz budžeta, u ovoj varoši je vladalo mišljenje da u turizmu nema šta da se traži. Cenilo se da su njihovi ključni resursi crno zlato, odnosno ugalj i poljoprivreda.

Jedan od razloga za zanemarivanje turističke ponude bila je i neobaveštenost o ovom kraju. Prema tvrdnji Milutina Rankovića, direktora Opštinske turističke organizacije, samo dva sadržaja kao što su arheološko nalazište Anine i spomen-kompleks na prostoru Vrače brda, dovoljan su povod da se pozovu gosti i pravi posao.

– Rimsko arheološko nalazište Anine iz četvrtog veka, koje se nalazi u ataru sela Ćelije, mnogi nazivaju drugi Gamzigrad. Iako je istraženo tek oko 10 odsto, na njemu su pronađeni vredni eksponati, od mermernih figura do 150 komada novčića iz vremena careva Konstantina i Gracijana, a u dobro očuvanim objektima se nalaze instalacije podnog grejanja na kojem bi mogli da im pozavide i današnji građevinari. Anine su bile sedište rimskog kuratora, odnosno na sadašnjem nivou predsednika okruga. Nepunih 500 metara dalje na prostoru Vračeg brda u crkvi Svetog Đorđa nalazi se kripta pod kojom počiva oko 7.000 srpskih i austrougarskih boraca. To je redak primer u svetu da su na istom mestu sahranjeni branitelji i osvajači izginuli tokom čuvene Kolubarske bitke – priča Ranković. Kao zanimljivu ponudu navodi i manastir Bogovađu u kojem je radila Hadžiruvinova škola duboreza, zlatopisa, ikonopisa, ali i prva biblioteka u ovom delu Srbije. Manastir je poznat i po tome što je u njemu organizovano prvo zasedanje Praviteljstvujušćeg sovjeta srpskog. Vredna pažnje i znatiželje je Markova crkva, građena u raškom stilu, kao i još nekoliko crkava i konaka negdašnjih knezova.

– Treba podsetiti da je 1908. godine uskim kolosekom lajkovačke pruge prošao prvi voz kroz ovaj deo Kolubarskog okruga i Srbije. Odmah potom ova varoš je postala najveće železničko čvorište uzanog koloseka u ondašnjoj Jugoslaviji. Govorilo se, kada dođete u Lajkovac, kao da ste stavili ruku u more, odnosno da ste povezani sa celim svetom. Uostalom, ova pruga je preko Višegrada stizala do Zelenike i Herceg Novog. Ostalo je dosta vrednih građevina, lokomotiva, vagona i drugih predmeta iz tog vremena. Železnice Srbije su obećale da će pomoći da se kompletira i to reprezentativno odeljenje železničkog muzeja. Želja je nas Lajkovčana da se obnovi i aktivira deo pruge uzanog koloseka kojom bi parnjača vozila turiste uz obavezu da se svaki mašinovođa zove Mile – navodi Milutin Ranković, ne zaobilazeći da kao, takođe, značajne turističke sadržaje navede čuvenu Jolića vodenicu na reci Kolubari, pored koje uporedo izrasta oveće etno-naselje, gvozdeni most na Kolubari, kao i galerije poznatih i van naših granica drvodeljaca i vajara koji obrađuju čuveni kolubarski hrast. Reč je o galerijama naslednika, ali i aktivnih drvorezbara i vajara iz porodica Stanisavljevića, Živkovića i Filipovića, kao i onoj našeg sagovornika Milutina Rankovića. Na mapi takozvanog tranzitnog turizma predsednik Opštinske turističke organizacije kaže da bi Lajkovac trebalo da se markira još ove godine.