Sve više lidera, sve manje birača

Kosovska Mitrovica – Neuspešan pokušaj formiranja srpske narodne skupštine Kosova i Metohije u nedelju samo je još jednom potvrdilo da među političkim predstavnicima kosmetskih Srba postoje ozbiljne podele i međusobni sukobi. Do razdora, koji je kulminirao u Gračanici na osnivačkoj srpskoj skupštini, došlo je ovoga puta nakon što je Organizacija za evropsku bezbednost i saradnju, koja je finansirala "projekat" konstituisanja srpske narodne skupštine, za njenu realizaciju odabrala, po mišljenju dela srpskih predstavnika, upravo one srpske lidere koji "nemaju legitimitet u narodu".

A među onima koji su sprečeni da obrazuju skupštinu bili su, između ostalih, Oliver Ivanović (SDP), nosilac Srpske liste za Kosovo i Metohiju (koalicija SDP, DS, SPO i nezavisnih kandidata, koja ima osam poslanika u parlamentu Kosova) i dobro poznat političar sa Kosmeta, i Gojko Savić, predsednik pokrajinskog odbora SDP. Savićev i Ivanovićev zajednički politički angažman traje još od konstituisanja kosovske skupštine u novembru 2001. godine kada su obojica bili poslanici tada jedine srpske koalicije Povratak. Među prisutnima u nedelju bio je i Dragiša Krstović, koji od pre dve godine istupa kao vanstranačka ličnost, pošto su ga u DS-u smenili sa mesta prvog čoveka u Leposaviću. Krstović je takođe bio poslanik koalicije Povratak, a sada Srpske liste za Kosmet.

U predsedništvu skupštine koja nije ni konstituisana trebalo je da bude i Slobodan Petrović, lider relativno nove političke partije na Kosmetu - Samostalne liberalne stranke, (po propisima OEBS-a za delovanje na teritoriji Kosmeta registrovane su tri srpske stranke), kao i Petar Miletić, sekretar iste stranke i predsednik inicijativnog odbora za održavanje skupštine.

Samo dan-dva uoči održavanja skupštine od učešća u njenom radu odustali su Srbi sa Brezovice, koje predvodi Jovica Budurić, a koji su aktivisti i simpatizeri Kosovske objektivne stranke na čijem je čelu Milija Popović.

Iako su pozvani i predstavnici DS-a, njih u Gračanici nije bilo, Goran Bogdanović, predsednik pokrajinskog odbora te stranke, tvrdi da svima treba da bude jasno da u ovom prelomnom trenutku za Srbe na Kosmetu, za Srbiju i Beograd, ne treba istupati nejedinstveno jer to urušava, kako on kaže, strategiju Beograda. Nije bilo ni predstavnika Srpskog nacionalnog veća Kosova i Metohije, kao ni predstavnika SNV severnog Kosova, dva udruženja građana, koji su tražili od Beograda da se javno ograde od pojedinaca koji rade na štetu srpskog naroda. Nije nikakvo iznenađenje to da je Milan Ivanović, lider SNV-a i ovoga puta na potpuno suprotnoj poziciji od Olivera Ivanovića. Stav Milana Ivanovića deli i Marko Jakšić (DSS), predsednik Zajednice srpskih opština i naselja, koja je formirana 2003. godine kao odgovor na politiku međunarodne zajednice. Sva trojica su sa severa Kosova, ali među njima je prisutno stalno nerazumevanje, što i sami priznaju. Tamošnjim Srbima su, izgleda, bliži stavovi druge dvojice, sudeći bar po rezultatima poslednjih parlamentarnih izbora iz 2004. godine kada je Oliveru Ivanoviću i njegovim istomišljenicima u Srpskoj listi poverenje ukazalo 0,5 odsto stanovnika. Od 226.000 Srba, koliko ih je bilo upisano u spiskove na Kosmetu, ali i u Srbiji i Crnoj Gori, za članove Srpske liste tada je glasalo 1.500 birača. Jakšić i Milan Ivanović su tada pozivali na bojkot izbora.

Kada je reč o centralnom delu Kosova, Srbi su tamo okrenuti Srpskom nacionalnom veću Kosova i Metohije, a sinonim za ovo udruženje je "čelična ledi Kosova" Rada Trajković. Svoje pristalice ima i Momčilo Trajković, lider Srpskog pokreta otpora, koji je u poslednjih godinu-dve nekako gurnut u drugi plan. Pa ipak, mesto kao jedini Srbin u vladi Agima Čekua dobio je Slaviša Petković, predsednik tada prilično nepoznate Srpske demokratske stranke Kosova. Nakon što je zbog afera izgubio ministarski portfelj, ostao je i bez liderske pozicije u stranci, na kojoj ga je zamenio Dragiša Mirić.