Policajci sve češće dižu ruku na sebe

Više od 140 policajaca oduzelo je sebi život u poslednjih 12 godina, dok je ruku na sebe samo od početka ove godine diglo tri policajca. Jedan od njih je i G. P. (30), čije je telo nađeno 25. maja ove godine u Malom Požarevcu kod Mladenovca. Bio je zaposlen u novobeogradskoj kriminalističkoj policiji na poslovima suzbijanja maloletničke delinkvencije. On je rodom sa KiM. U Mladenovcu, u stanu koji mu je dodelila opština na korišćenje živeo je sa ocem, majkom, sestrom i dva brata blizanca. Porodica i njegovi prijatelji rekli su da je u poslednje vreme bio potišten i zabrinut.

Prosečan broj samoubistava radnika MUP-a Srbije od 2007. do 2011. godine iznosi 9,6 na oko 40.000 zaposlenih, a prosečna starost policajaca koji su počinili suicid je 35 godina, pokazuju podaci MUP-a. Ukoliko se oni uporede sa statistikom Svetske zdravstvene organizacije (SZO), prema kojoj je prosečan broj suicida u Srbiji 16 na 100.000 stanovnika, a prosečna starost samoubica 52 godine, zaključuje se da je samoubilačko ponašanje učestalije kod pripadnika MUP-a nego kod drugih građana.

– Samoubistva u policiji zauzimaju razmere epidemije. Svake godine oko desetak zaposlenih u ministarstvu oduzme sebi život, najčešće su to uniformisani policajci. Samo prošle godine zabeleženo je trinaest suicida, jedan pokušaj i jedna pretnja samoubistvom – navodi Dragan Žebeljan, portparol Sindikata srpske policije (SSP).

On navodi da se policajci usled čestog mobinga i velikog stresa, koji se nagomilava tokom svakodnevnog rada, plaše da zatraže pomoć.

– Kada je i zatraže, kreću proganjanja od većine pretpostavljenih, koji pokušavaju da utiču na rad malobrojnih psihologa. Za svaku „F šifru”, koju policajci dobiju prilikom upućivanja na ciljani zdravstveni pregled i koja podrazumeva određenu dijagnozu psihološkog stanja, policajcu oduzimaju oružje i službenu legitimaciju i vozačku dozvolu i na taj način ga ostavljaju nezaštićenog na nemilost kriminalaca. Pojedine kolege se tome najčešće rugaju te izostaje podrška, koja je u ovakvim situacijama izuzetno važna – ocenjuje Žebeljan.

Da je situacija alarmantna kada je reč o psihološkom zdravlju policajaca, svedoči analiza podataka o zaposlenima u MUP-u sa psihološko-psihijatrijskim problemima navedenim u Predlogu strategije razvoja psihološke službe. Za godinu i po dana, od januara 2011. do juna prošle godine 499 policajaca sa psihološko-psihijatrijskim problemima (takozvanom šifrom F) upućeno je na kontrolni ciljani lekarski pregled. Analizom strukture poremećaja zaključeno je da najviše policajaca pati od neuroze, zatim afektivnih poremećaja, poremećaja u ponašanju, poremećaja ličnosti, bolesti zavisnosti i psihoze.

Jedan od glavnih uzroka ovog problema Žebeljan vidi u negativnoj selekciji kadrova u MUP-u. On smatra da kandidati za prijem na rad u MUP moraju da prođu testiranje prilagođeno policiji kod psihologa MUP-a, a o ovoj problematici „Politika” je i ranije pisala. Podsetimo, posebne psihotestove prilagođene policajcima polažu jedino polaznici Centra za policijsku obuku u Kamenici. Ostali koji iz „civilstva” dolaze da rade u MUP prolaze samo opšti lekarski pregled u okviru kojeg i psihološko testiranje, u Zavodu za zdravstvenu zaštitu radnika MUP-a u beogradskoj Durmitorskoj ulici.

O negativnim efektima ovakve organizacije svedoči podatak da se od januara 2011. do juna 2012. godine na ciljani pregled sa psihološko-psihijatrijskim smetnjama javilo 169 policajaca sa stažom do pet godina rada u MUP-u. U istom periodu, čak 76 policajaca sa samo trogodišnjim stažom imalo je iste probleme.

– Dešava se, recimo, da policajac na intervenciji puca, ubije čoveka i sutradan ode na posao umesto da dobije potrebnu psihološku podršku. Starešina mora da bude u obavezi da svakog policajca koji je doživeo stres pošaljekod psihologa na razgovor– objašnjava Žebeljan i dodaje da je ovo samo jedan od problema sadašnje organizacije psihološke službe.

Služba za psihološku prevenciju SSP-a je početkom godine predala Predlog strategije razvoja psihološke službe kabinetu ministra na usvajanje.