Muškarci češće na "udaru" HIV-a

Dvadeset četiri osobe u Srbiji umrle su prošle godine od AIDS-a, novoregistrovanih je 85 HIV pozitivnih, a 51 osoba je obolela od AIDS-a. Prema podacima Centra za prevenciju i kontrolu zaraznih bolesti Instituta za javno zdravlje Srbije "Dr Milan Jovanović Batut", u Srbiji su od 1985. do kraja 2006. godine zvanično registrovane 2.103 HIV pozitivne osobe, od kojih su 1.352 (64 odsto) već obolele od AIDS-a (side), dok je 905 osoba umrlo od AIDS-a (67 odsto svih obolelih).

Dr Danijela Simić, epidemiolog instituta, kaže da je najviše registrovanih HIV pozitivnih na području grada Beograda, i to 77 odsto. Prema njenim rečima, to je očekivano, jer kao i u svakom  velikom gradu, u Beogradu je najviše osoba rizičnog ponašanja, a i najveći broj testiranja je obavljen upravo ovde.

– Prema dostupnim podacima, 61 osoba inficirana HIV-om je umrla od bolesti i stanja koja nisu specifična za AIDS, tako da je krajem 2006. godine u Srbiji 1.137 osoba živelo sa HIV-om. Posle stalnog porasta registrovanih osoba sa kliničkom manifestacijom AIDS-a, od 1999. godine se zapaža postepeno opadanje broja obolelih, s procenom da će se taj trend zadržati i tokom narednog perioda. Takođe, od 1997. godine je registrovan i kontinuiran pad broja umrlih, tako da od 2002. godine prosečno 26 osoba godišnje umire od AIDS-a – kaže dr Simić i dodaje da je pad obolevanja i umiranja od AIDS-a najverovatnije rezultat primene kombinovane, visoko aktivne antiretrovirusne terapije (HAART), koja je od 1997. godine dostupna i besplatna kod nas.

Prema rečima Simićeve, broj inficiranih, obolelih i umrlih muškaraca je trostruko veći u odnosu na žene, što ukazuje na veću izloženost muškaraca infekciji i to je u skladu sa podacima iz Evrope i sveta.

– Najviše HIV pozitivnih osoba dijagnostikovano je u uzrastu od 25 do 39 godina (58 odsto), najviše obolelih je u uzrastu od 30 do 49 godina (934 osobe – 69 odsto), a u ovom starosnom dobu je i najviše umrlih (621 osoba). Među decom uzrasta do 15 godina HIV infekcija je retkost (3,3 odsto), kao i među mladima uzrasta od 15 do 24 godine (12,8 odsto). Ukupno posmatrano, vodeći način prenošenja HIV-a među obolelim od AIDS-a je korišćenje zajedničkog pribora među intravenskim narkomanima (43 odsto), dok drugu veliku transmisivnu grupu među obolelima čine osobe koje su HIV "dobile" seksualnim odnosom bez zaštite, bilo sa osobom istog ili suprotnog pola – objašnjava dr Simić i dodaje da je rizični seksualni odnos uzrok zaraze kod 36 odsto inficiranih.

Prenos HIV infekcije sa majke na dete je izuzetno redak (1,5 odsto) dok za više od 11 odsto obolelih, uglavnom muškaraca, nije utvrđen ili prijavljen način zaražavanja, ističe ona i dodaje da zbog homofobije u našem društvu, muškarci često prikrivaju svoje rizično ponašanje. Slične pretpostavke postoje i za neke druge zemlje, a naročito za zemlje Istočne Evrope.

– Međutim, ono što čini epidemiološku situaciju u Srbiji potencijalno nesigurnom jeste trend opadanja obolevanja među intravenskim korisnicima droge, a sa druge strane izrazit porast obolelih među heteroseksualcima i muškarcima koji imaju seksualne odnose sa muškarcima, naročito u poslednjih desetak godina. Ovaj trend je još izraženiji među novodijagnostikovanim osobama zaraženim HIV-om – kaže dr Danijela Simić.

Od 85 novootkrivenih osoba inficiranih HIV-om, ističe naša sagovornica, 18 je sa teritorije Vojvodine, a 38 iz Beograda, pri čemu je registrovano skoro petostruko više muškaraca (70 muškaraca prema 15 žena).