Trči, trči zlatni lave

Venecija, Lido – Sutra uveče počinje 70. Venecijanski festival, čuvena filmska „Mostra“, najstariji filmski festival na svetu. Stariji čak 11 godina nego što zvanično piše, jer ga je grof Đuzepe Volpi kao deo Bijenala osnovao i ustoličio u Hotelu „Ekscelzior“ na Lidu još 1932. godine, dodeljujući najboljim filmovima, rediteljima, glumicama i glumcima nagradu sve do 1942. zvanu „Musolinijev kup“, po Benitu Musoliniju.

Istorija dodele „Zlatnog lava“ i zvanična istorija jednog od najprestižnijih festivala na svetu, počela je godinu dana kasnije.

Šta donosi 70. „Mostra“? Legendarnog italijanskog reditelja Bernarda Bertolučija kao predsednika zvaničnog žirija, američkog reditelja Vilijama Fridkina, autora „Francuske veze“ i „Isterivača đavola“ koji je revolucionarno uticao na američku kinematografiju u žanrovima kriminalističkog i horor filma, kao dobitnika počasnog „Zlatnog lava“ za celokupnu karijeru, restauriranu kopiju filma (digitalna verzija u HD rezoluciji) „Sećaš li se Doli Bel“ za koji je Emir Kusturica 1981. osvojio „Zlatnog lava“ za najbolji debitantski film, a sada je uvršten u program „Venecijanski klasici“, makedonskog reditelja Milča Mančevskog sa kratkim filmom u čast festivalskom jubileju u programu „Venecija, ponovno učitavanje“. I naravno, i pre svega – glavni takmičarski program sa 20 premijernih filmova u konkurenciji za „Zlatnog lava“ i sa 17 filmova van konkurencije. Bernardu Bertolučiju i članovima njegovog žirija neće biti lako.

Festivalski čelnik Alberto Barbera kaže: „Kriza kroz koju upravo prolazimo, ekonomska, društvena, kao i kriza porodice, glavno je obeležje „Mostre“ 2013.”, dodajući da je svesno ušao u rizik odabravši za glavnu takmičarsku selekciju čak dva dokumentarna filma, jedan animirani i mahom autorske filmske radove. Tako su se među takmičarima našli filmovi tri oskarovca: legendarnog poljskog reditelja Andžeja Vajde, koji se predstavlja filmom o životu Leha Valense, lidera sindikalnog pokreta „Solidarnost“, proslavljenog japanskog animatora Hajao Mijazakija koji u Veneciju stiže sa novim dugometražnim animiranim „Vetar se diže“, inspirisanim japanskom mangom, kao i američkog dokumentaristu Erola Morisa sa dugometražnim dokumentarnim filmom „Nepoznato poznati: život i vreme Donalda Ramsfelda“, koji je posvećen ovom bivšem američkom sekretaru za odbranu.

Sa igranim filmovima za „Zlatnog lava“ takmiči se pet američkih reditelja među kojima su: Džejms Franko („Božje dete“), Džonatan Glejzer („Ispod kože“), Dejvid Gordon Grin („Džo“), Piter Landesman („Parklend“) i Keli Rajhard („Noćni pokreti“), koji dovode i niz holivudskih zvezda – Nikolasa Kejdža, Bilija Boba Torntona, Skarlet Johanson, Pola Đamatija, Džesija Ajzenberga i Dakotu Fening. I Britanci imaju adute – Stivena Frirsa sa „Filomenom“ u kojem briljira Džudi Denč i Terija Gilijama sa „Nultom teoremom“ sa Kristoferom Valcom, Matom Dejmonom i Tildom Svinton.

Italijani su prisutni u takmičenju sa tri filma: Đanija Amelija (komedija o nezaposlenosti „Neustrašiv“), Eme Dante („Ulica kastelanske zastave“ prema sopstvenom romanu) i Đanfranka Rosija („Sveti prsten“ – dokumentarac o velikoj rimskoj zaobilaznici), dok francuske boje brane Filip Garel („Ljubomora“) i Gzavije Dolan („Tomova firma“). Među takmičarima su i izraelski reditelj Amos Gitai sa „Ana Arabijom“, kultni Tajvanac Cai Ming Lijang sa „Zalutalim psom“, nemački autor Filip Gruning sa „ Ženom policajca“, kao i grčki reditelj Aleksandros Avranas sa „Gospođicom Nasilje“. Sve u svemu, sa filmovima otvaranja i zatvaranja, takmičarima, filmovima van konkurencije i sa specijalnim projekcijama, Barberin glavni program sadrži 54 premijerna filma, od kojih je 20 na engleskom jeziku.

Za sutrašnje svečano otvaranje odabran je 3D svemirski triler, novi američki film kultnog meksičkog reditelja Alfonsa Kuarona, sa Sandrom Bulok i Džordžom Klunijem u ulogama astronauta u fatalnoj misiji, dok će film zatvaranja 7. septembra biti takođe 3D spektakl „Amazonija“ Tjerija Ragoberta, prava filmska odiseja kroz kišne šume Amazona.

----------------------------------------------

Naša kritičarka u venecijanskom žiriju Fedeore

Filmski kritičar našeg lista Dubravka Lakić član je žirija Fedeore – Federacije filmskih kritičara Evrope i Mediterana, koji će na 70. Venecijanskom festivalu vrednovati filmove u čak tri programa.

U glavnom takmičarskom programu žiri Fedeore dodeliće nagradu najboljem evropskom ili mediteranskom filmu, u programu „Dani autora“ osim za najbolji film, dodeljivaće se i nagrade za najbolju režiju i najboljeg glumca (glumicu), scenario ili fotografiju, dok će u programu „Nedelja kritike“ uz nagradu najboljem debitantu biti dodeljena nagrada i za najbolju režiju. Žiri Fedeore čija je misija podrška i promocija evropskog i mediteranskog filma, formiran je na poziv Venecijanskog festivala i sastavljen isključivo od članova borda ove federacije. Dubravka Lakić je jedan od potpresednika Fedeore. (K. R.)