Raskošni talenat Pjera Križanića

Pjer Križanić (1890–1962), umetnik raskošnog talenta, nezaobilazan kada je naša politička karikatura u pitanju, nakon saradnje sa mnogobrojnim drugim novinama prvi rad u „Politici” objavio je 3. oktobra 1923. godine, na poziv tadašnjeg direktora dr Slobodana Ribnikara. Za naš list crtao je decenijama, minuciozno uviđajući veze i odnose koji su drugima ostali nejasni ili skriveni, prenoseći vešto, često i višeznačno, taj svoj uvid na papir. Deo te njegove umešnosti i virtuoznosti može se videti od večeras 19 sati na izložbi „Pjer Križanić: hroničar jednog vremena”, u Galeriji Doma omladine Beograd.

Postavka, koja je prethodno bila izložena u Novom Sadu i Čačku, rezultat je saradnje tri institucije – Spomen-zbirke Pavla Beljanskog iz Novog Sada, Umetničke galerije „Nadežda Petrović” iz Čačka i Doma omladine. Urađena je prema diplomskom radu Marije Radisavčević – „Politička karikatura Petra Pjera Križanića između dva svetska rata”, koja je ujedno i autorka postavke.

– Izloženo je 37 karikatura iz fonda galerije iz Čačka, zajedno sa karikaturama iz Dokumentarnog fonda Spomen-zbirke Pavla Beljanskog. Postavka sadrži i naslovne stranice predratnih izdanja „Politike” i njegovu knjigu iz 1949. godine „Protiv fašizma”. Radovi su su grupisani u tri tematske celine: „Jugoslovenski paradoksi”, „Da Vam se predstavim” i „Protiv fašizma” – objasnila je Marija Radisavčević.

Kako je dodala, prvi pomenuti segment sadrži Križanićeve osvrte na situacije dnevne politike od 1923. do 1939. godine, u drugom su prikazani portreti Križanićevih savremenika, dok je poslednja celina posvećena kritici fašizma. Publika će moći da vidi i dokumentarni film reditelja Zdravka Velimirovića „Između dva kralja” iz 1959, u čijoj je produkciji učestvovao i karikaturista Predrag Koraksić – Koraks.