Cane zaslužni hrvatski državljanin

Od našeg stalnog dopisnika
Zagreb, 13. juna – Najnovija zbivanja u vezi sa pravosudnom akcijom "Mreža" i Stankom Subotićem Canetom s velikom pažnjom prate se i u Hrvatskoj iz više razloga. Prvi tekstovi o Canetovoj umešanosti u veliki šverc cigareta krenuli su upravo iz Zagreba ("Nacional" je o tome pisao od maja 2001. godine), a hrvatsku javnost posebno intrigira činjenica da je krajem devedesetih godina Cane dobio hrvatsko državljanstvo kada to nisu mogli ni mnogi izbegli Srbi koji su rođeni i živeli u Hrvatskoj.

Tu neobičnu činjenicu potvrdio je pre šest godina tadašnji Račanov ministar unutrašnjih poslova RH Šime Lučin. Prema njegovim navodima, Subotić je u vreme Tuđmanove vlasti dobio hrvatsko državljanstvo i pasoš na preporuku kontroverznog generala Ljube Ćesića Rojsa, a dokumente mu je sredio lično tadašnji državni sekretar MUP-a Vjekoslav Brajović. Hrvatsko državljanstvo Cane je dobio na osnovu zakonske odredbe o strancima zaslužnima za hrvatske nacionalne interese, ali do danas još nije razjašnjeno čime je on toliko zadužio Tuđmanovu Hrvatsku da ga tako nagradi, iako nije živeo u njoj. Mesec dana posle objavljivanja tekstova koji su ga prikazivali kao "glavnog mafijaškog bosa Balkana", u junu 2001. godine – Cane se odrekao hrvatskog državljanstva.

Današnji "Nacional" podseća na svoje pisanje o Subotiću i njegovim balkanskim vezama u švercu cigareta (ali – kako se tvrdi – i oružja i droge) i brojnim sudskim sporovima koje je pokretao uvređeni Subotić takvim pisanjem. Direktor i vlasnik ovog nedeljnika Ivo Pukanić podseća da mu je tada prećeno i smrću, pa je nekoliko puta zbog toga bio pod zaštitom policije. Takođe tvrdi da je zahvaljujući toj Canetovoj švercerskoj aktivnosti veliku štetu pretrpela i Hrvatska – najmanje 800 miliona dolara, ali i da Stanko Subotić nije bio samo pod zaštitom Miloševićevog režima, već i "najviših političkih i policijskih autoriteta u gotovo svim državama bivše Jugoslavije". Između ostalih i tadašnjeg crnogorskog predsednika Mila Đukanovića "koji učestvuje u deljenju švercerske dobiti".

List pominje i deo dokumenta hrvatske tajne službe POA od 24. aprila 2003. godine o sprezi kriminalnih grupa iz SCG i RH, nastao nedugo posle ubistva Zorana Đinđića. U dokumentu se navodi: "U SRJ su značajnu ulogu imali i kriminalci poput Stanka Subotića zvanog Cane. Subotić je sredinom devedesetih uz pomoć uticajnih osoba iz jugoslovenskog političkog života i bezbednosnih struktura (a po zamisli bivšeg Miloševićevog šefa Resora državne bezbednosti Jovice Stanišića) instalirao većinu svojih nezakonitih aktivnosti u Crnu Goru, gde je ostvario interesnu saradnju s crnogorskim predsednikom Milom Đukanovićem. Zahvaljujući tome, Crna Gora je godinama osiguravala i finansirala svoju neformalnu privrednu i političku odvojenost od ostatka SRJ, a u takvim okolnostima Subotić, Đukanović i osobe iz njihovog kruga na nezakonit način su pribavili veliko materijalno bogatstvo."

U izveštaju POA takođe se navodi: "Subotić je bio jedan od glavnih organizatora nelegalne distribucije visokoprofitnih proizvoda poput nafte i cigareta, te krijumčarenja narkotika i oružja, ali i organizovanih ubistava konkurenata. Osim Subotića, istaknutu ulogu u navedenim aktivnostima imali su odranije poznati pripadnici jugoslovenskog organizovanog kriminala Ratko Đokić i Srećko Kerstner, kao i ’surčinska grupa’. Posle medijskog pritiska na crnogorskog predsednika Đukanovića zbog umešanosti u kriminalne aktivnosti i otvaranja italijanske istrage zbog organizacije šverca cigareta u Italiji, Subotić se, prema navodima lista približio i srpskom premijeru Đinđiću .