Liberalna imperijalna logika

Dva veka posle Francuske revolucije, kao svojevrsna proslava dvestogodišnjice, srušio se Berlinski zid, s kraja na kraj potkopavan, sa Istoka i sa Zapada. Papa s tim nije imao nikakve veze, kao ni zapadni državnici, a još manje evropski intelektualci, pošto podstrek nije došao spolja, nego iznutra. Nije došlo do eksplozije sovjetskog sistema, nego do implozije mašinerije čiji su unutrašnji mehanizmi propali. Navodno revolucionaran, socijalistički i komunistički, a u stvari totalitaran i birokratski, Sovjetski Savez i njegovo carstvo srušili su se zato što nisu bili dijalektički, zato što nisu plastički slušali pouke koje je davala Istorija.

Taj datum stoji na ravnoj nozi s datumima koji obeležavaju pad policijskih, vojnih i fašističkih sila 20. veka. U ime naroda i levičarskih ideja, taj je režim više od šezdeset godina u previše brojnim tačkama nalikovao nacističkoj i musolinijevskoj vojnoj diktaturi. Šta je ostalo posle toliko godina na vlasti? Ništa... Zemlja opustošena, u opštoj bedi, duboko traumatizovana, žigosana kroz niz pokolenja, isceđena. Nikakvo književno, filozofsko, kulturno, umetničko, naučno stvaralaštvo dostojno tog imena – potpuna propast.

Liberalni protivnik dobija iako nije ni vodio bitku. Ishod tog hladnog rata? Pobednik rešen da sovjetsku bedu zameni liberalnom bedom. Nestanak logora – naravno, otvaranje tržišta – svakako, ali takođe, i pre svega, širenje prostitucije, nepodeljeno carstvo prljavog novca, vladavina mafije, pojava gladi, masovno poprosjačenje, ograničavanje potrošnje samo na elitu koju je stvorilo tržište, potrošačka logika, međunarodna trgovina nuklearnim materijama, etnički ratovi, surovo gušeni terorizam, smenjivanje stručnjaka za tajne službe, vojna pitanja i druge policijske specijalnosti. Marks je smatran za planetarnu kugu, Tokvil je postao univerzalna kolera.

Liberalizam je naizgled neprevaziđeni horizont našeg vremena. Kao i nekad, u vreme procvata sovjetskih uspeha, raspolaže intelektualcima, psima-čuvarima pod nadnicom i korisnim idiotima. Među takozvanim medijskim misliocima više se ne može prebrojati silna podrška Americi, čak i kad ova krši međunarodno pravo, izvrgava ruglu ratno pravo, gazi ljudska prava, nipodaštava planetarne pravne dogovore, po celom svetu naplaćuje kazne uz pomoć vrhovnog suda, podržava režime koje osuđuju udruženja za prava čoveka.

S one strane Atlantika, neki čak najavljuju kraj Istorije! Ništa manje... Kakve ima potrebe zamišljati nekakvo ’posle’ pored planetarne pobede američkog liberalizma? Svet je postao Jedan, nema više nijedne uverljive političke alternative koja bi od pobednika zatražila da položi račune. Kad ostvarenje Istorije zaustavi Istoriju, ostaje samo poštovanje pobednika, dizanje hramova, slavopojke i kolaboracija.

A ipak... Došao je 11. septembar kao dokaz da se Istorija nastavlja. Poput Diogenovog odgovora Zenonu – koračanja kao dokaza o ništavnosti teze koja poriče postojanje kretanja – razaranje jednog simbola, Svetskog trgovinskog centra, potvrđuje to nastavljanje. I te kakvo nastavljanje! Ubrzo je shvaćeno kako se Istorija produžava sa jasno ocrtanom slikom novog protivnika liberalnog Zapada: političkim islamom koji na svoj način okuplja žrtve nadmenosti zapadnog tržišta. Sa takvim neprijateljem, koji ima Boga u bisagama i veruje da svaka pogibija u borbi smesta otvara vrata šećernog i mednog konačnog Raja, najavljuje se teška bitka.

Evropa je odavno izabrala svoje polje. Socijalistička levica na vlasti ideološki je suzbila redove liberalnog pobednika, pretvarajući se da je nadmena kako bi sakrila da na delu sarađuje a na rečima se opire, navodno držeći se načelnog stava. Desnici nije nimalo teško da se raduje svojoj prirodnoj teritoriji. Demokratija je promašila cilj. I u Francuskoj i u Evropi, nalazimo samo oligarhiju u prvobitnom značenju te reči: to je moć manjine, levice i desnice zajedno, koje se jednodušno klanjaju istim dogmama slobodnog tržišta i njegovom liberalnom veličanstvu. Tako sadašnja Evropa predstavlja korisnu kariku u lancu buduće planetarne vlade.

Od danas "Politici" čitajte feljton "Hedonistički manifest" filozofa Mišela Onfrea, jednog od najznačajnijih francuskih mislilaca, čija su dela uzburkala evropsku javnost.
Nastavak feljtona samo u štampanom izdanju.