Četvrtina mladih u Beogradu

Najveći broj mladih u Srbiji živi na Vračaru – u proseku na jednom kvadratnom kilometru ove beogradske opštine ima ih 3.604. Po toj statistici Vračar može da stane rame uz rame sa svetskim metropolama. U urbanoj zoni Beograda živi i najveći broj mladih žena u Srbiji. Međutim, čak 83 odsto njih nema dece.

U glavnom gradu živi i najmanje mladih u braku – svega 13 odsto. Najmanji broj mladih oženjenih muškaraca takođe živi u Beogradu – 8,6 odsto. Za razliku od Beograda, u regionu Šumadije i zapadne Srbije gotovo svaka peta osoba između 15 i 29 godina je u braku.

Ovo su neki od najzanimljivijih podataka iz studije Milke Bubalo Živković i Tamare Lukić, objavljene u publikaciji „Mladi u Srbiji početkom 21. veka”, čiji je izdavač Republički zavod za statistiku. Studija je nastala na osnovu rezultata popisa iz 2011. godine, a odnosi se na mladiće i devojke uzrasta od 15 do 29 godina.

Analizirajući životni profil generacije rođene uoči raspada bivše Jugoslavije i one koja je na svet došla za vreme građanskih ratova, oružanih sukoba na Kosmetu, NATO bombardovanja i prelomne 2000. godine, autori zaključuju da virus bele kuge hara mladom populacijom, da najveći broj mladih živi u gradovima i da sve veći broj njih svoju budućnost zida izvan granica naše zemlje.

– Broj mladih u Srbiji između popisa 2002. i 2011. smanjen je sa 1.512.646 na 1.322.021, a povećan je njihov broj u gradovima, gde danas živi 61,2 odsto mlade populacije. Nekada su mladi dolazili iz sela u gradove, a danas odlaze iz manjih u veće gradove – ističe Milka Bubalo, vanredni profesor na Prirodno-matematičkom fakultetu u Novom Sadu.

Najveći procenat mladih živi u regionu Beograda, Vojvodine, Šumadije i zapadne Srbije. Iako beogradski region ima najmanju površinu – obuhvata samo četiri odsto površine Srbije, gotovo svaka četvrta mlada osoba (23,3 odsto) živi u Beogradu. Osim Vračara, i Stari grad je opština mladih – na jednom kvadratnom kilometru u proseku je nastanjeno 1.643 mlada, a veliki broj ih je u Novom Beogradu, Rakovici, Zvezdari, Savskom vencu i Zemunu.

– Najmanja koncentracija mladih je u većini banatskih opština, među kojima se izdvajaju Plandište i Sečanj u kojima živi manje od pet mladih ljudi na jednom kvadratnom kilometru. U Šumadiji živi trećina mladih u našoj zemlji – ističe Milka Bubalo.

U regionu Šumadije i zapadne Srbije živi najveći broj mladih majki. U 2011. mame iz ovog regiona koje još nisu zagazile u četvrtu deceniju rodile su trećinu svih beba u Srbiji. Međutim, generalno posmatrano, natalitet je u padu – majke u dvadesetim godinama rodile su skoro petinu manje dece nego 2002. godine. Veći gradovi imaju veći pad nataliteta od manjih, što je logična posledica činjenice da je život u njima brži i skuplji, a strepnja od neizvesne budućnosti veća. Podaci govore da 2011. godine čak 77 odsto žena u Srbiji starosti do 29 godina nije imalo decu. Osim toga, smanjen je procenat dvadesetogodišnjakinja koje su rodile dvoje dece. Osim u Beogradu, najveći procenat žena u trećoj deceniji koje nemaju decu jeste u Vojvodini – čak 76 odsto.

– Srbija je zemlja ekonomske migracije – procene govore da oko četiri miliona ljudi živi, radi ili studira u inostranstvu, a rezultati poslednjeg popisa govore da u inostranstvu žive 61.342 mlade osobe – najviše u Austriji (14.551), Nemačkoj (9.350) Švajcarskoj (9006), Italiji (4782) i Francuskoj (3814). Odliv mladih veći je iz seoskih sredina nego iz gradskih – prema popisu iz 2011. godine, u inostranstvo je emigriralo 58 odsto mladih sa sela i 42 odsto iz gradova. Gotovo 80 odsto naših ljudi u Austriji je iz seoskih sredina. Gradsko stanovništvo uglavnom ide u SAD, Kanadu i Australiju. Obrazovni profil mladih emigranata govori da najveći broj ima srednjoškolsko i osnovno obrazovanje. Tek svaki treći ima završen fakultet, a najobrazovaniji uglavnom pakuju kofere za SAD i Kanadu – kaže Milka Bubalo Živković.

Mladu populaciju karakterišu i intenzivna unutrašnja preseljenja. Podaci MUP-a govore da se u 2012. godini iz regiona južne i istočne Srbije iselilo 15.130 mladih, iz Vojvodine 9.824, iz beogradskog regiona iseljeno je 9.693. Najveći broj njih nije mogao da nađe posao posle fakulteta ili master studija, a žene su te koje mnogo češće menjaju mesto prebivališta. Najmanje su migrirali mladi iz regiona Šumadije i zapadne Srbije – njih 6.992. Najviše mladih doseljava se u Beograd i u region Vojvodine.

----------------------------------------------------------------------

Više od polovine sa srednjom školom

Podaci o ekonomskoj aktivnosti govore da se svaki peti mlad čovek bavi trgovinom na veliko i malo i popravkom motornih vozila. Svaki šesti angažovan je u prerađivačkoj industriji, a skoro svaki deseti bavi se poljoprivredom ili radi u državnoj upravi. Oko četiri odsto mladih radi u obrazovanju, a oko pet odsto u građevinskoj industriji.

Prema podacima prikupljenim popisom stanovništva 2011. godine, više od polovine mladih ima srednjoškolsko obrazovanje. Diplomu fakulteta ili srednje škole poseduje tek svaki deveti, a zvanje doktora nauka ima dva promila mladih, odnosno 223 osobe. Od tog broja, 54 odsto su žene.