Marka u čast 150 godina Kruševačke gimnazije

Pošta Srbije pustila je u opticaj početkom meseca prigodnu marku, nominalne vrednosti 23 dinara, u čast obeležavanju 150 godina od osnivanja Kruševačke gimnazije. Na izdanju su prikazana zdanja te prosvetne ustanove nekad i sad, tiraž je 25.000, a marka je štampana tehnikom višebojne ofset štampe u beogradskom Zavodu za izradu novčanica. Stručnu saradnju za izgled izdanja pružila je Kruševačka gimnazija a umetničku obradu potpisao je akademski grafičar Jakša Vlahović, kreator maraka „Pošte Srbije”.

Marka se nalazi u tabacima od po devet komada, i prati je prigodan koverat, čiji žig prvoga dana nosi datum izlaska – 3. decembar 2015. godine, prikaz gimnazije današnjih dana kao i podsećanja na Dositeja Obradovića i Vuka Karadžića.

Pre 150 godina, žitelji Kruševca i okoline uspeli su da realizuju svoju viziju o otvaranju prve gimnazije u tom gradu. U to vreme Srbija je imala svega tri gimnazije i jednu bogosloviju. Tom sazvežđu, 9. juna 1865. godine pridružila se i Kruševačka gimnazija. U početku, bila je to polugimnazija koja je 1873. godine dobila treći, a naredne godine i četvrti razred. Kao niža gimnazija radila je do 1888. godine, kada je dobila peti, a svake naredne godine još po jedan novi razred. Školske 1891/92. godine ona je postala potpuna gimnazija.

Značajna godina u razvoju ove škole je i 1898. godine kada se državnim ukazom ukida njeno finansiranje iz budžeta, ali je stanovnici grada i okoline spasavaju od zatvaranja, pretvorivši je, sopstvenim sredstvima, sve do 1902. godine, u privatnu gimnaziju. Tokom svog razvoja, Gimnazija se suočavala sa manjim i većim iskušenjima.

Manjim bi se mogle smatrati tadašnje predrasude o školovanju ženske dece, koje su neretko uticale na odluke o upisu učenica u gimnaziju. Kako im je školovanje bilo dozvoljeno samo u nižim razredima, izvesno rešenje ove nepravde predstavljalo je otvaranje privatne Više ženske škole 1905. godine koja je 1913, neminovno, pripojena Gimnaziji.

Nažalost, prava iskušenja opstajanju Gimnazije predstavljali su istorijski događaji. U vreme Balkanskog rata Gimnazija je pretvorena u bolnicu, dok za vreme Prvog svetskog rata uglavnom nije radila. Drugi svetski rat učinio je da njena primarna namena bude kasarna, dok se nastava odvijala neredovno i improvizovano. Gimnazija je delimično promenila ruho i u periodu od 1977. do 1990. godine kada je radila kao Obrazovni centar „Bosa Cvetić”.

Koliko su Kruševljani od početka bili svesni značaja ove škole za razvoj svog kraja, svedoči i njihova preduzimljivost u obezbeđivanju odgovarajuće zgrade koju su napravili sopstvenim prilozima te 1865. Decenijama kasnije, 1908. godine proširili su je dozidavši na postojeći objekat dva bočna krila. Kada su potrebe obavljanja nastave postale zahtevnije, što zbog broja đaka, što zbog zova vremena Kruševljani su, uz pomoć nadležnog ministarstva, uspeli da sagrade novu zgradu i da u nju usele školu 1938. godine. Gimnazija je sve ove godine umela da vrati pruženo poverenje, utičući znanjem, duhom i vizionarstvom na napredak kruševačkog kraja.

Ona je danas moderna škola, sa četiri različita smera i više od 1.000 đaka, uvek spremna za izazove u obrazovanju, nauci i umetnosti.