Tri strane jedne stvarnosti

Obožavaoci lika i dela italijanskog pisca, reditelja, glumca i producenta – Nanija Moretija, a takvih je znatan broj, mogu ovih dana da uživaju u njegovom poslednjem filmu.

 „Moja majka” (u originalu: „Mia madre”), italijansko-francuske koprodukcije, konačno se nalazi na redovnom bioskopskom repertoaru u Srbiji.

Posle proročkog i veoma uspešnog filma „Habemus papam” Moreti se vraća takozvanom ličnijem filmskom stvaralaštvu, po treći put sarađuje sa glumicom Margeritom Baj i nudi poluaotobiografsku suptilnu dramu. Neku vrstu i lične i stvaralačke autorefleksije, snimajući film u filmu i nudeći nekoliko vrsta međusobno isprepletene realnosti. S jedne strane, tu je realnost stvaralačkih muka, s druge – suočavanje sa smrću majke, a sa treće – realnost današnje Italije u ekonomskoj krizi.

Zanimljivo, ali ovoga puta Moretijev alter ego je žena, rediteljka Margerita (izvrsna Natali Baj). Ona se usred snimanja klišeiziranog filma o nezadovoljnoj radničkoj klasi suočava sa smrću majke, ćerkinom adolescencijom, preispitivanjem odnosa i događaja u životu, sopstvenom prolaznošću i protraćenim godinama.

Snimanje filma sa poznatim američkim glumcem Berijem Haginsom (osvežavajuća izvedba Džona Turtura), koji joj na filmskom setu stvara glavobolju, samo je jedan segment koji potencira životnu krizu Moretijeve protagonistkinje. Van snimanja Margerita pokušava da zadrži svoj život na okupu i upravo kroz taj segment filma Moreti gradi taj fini, intimni portret porodice, meditirajući na temu gubitka majke (upravo mu se to dogodilo tokom snimanja filma „Habemus papam”) i neposredne tuge...

Ovo je već treći film u kojem Nani Moreti nije i u glavnoj roli. Sebi je sada namenio sporednu rolu, tumači lik rediteljkinog brata inženjera Đovanija koji ostavlja posao da bi sedeo pored majčinog bolničkog kreveta. Glavna muška uloga zapravo je ona Turturova. Poigravajući se sa idejom o učešću američkih „zvezda” u italijanskim filmovima, Nani Moreti obezbeđuje i obilje komičnosti u inače dirljivom, emotivnom i delikatnom dramom nabijenom filmu. Fino „sašivenoj” studiji karaktera koja je podstaknuta tragedijom u porodici.

Slična inicijalna kapisla postojala je i u Moretijevom filmu „Sinovljeva soba” u kojem se članovi jedne porodice suočavaju sa iznenadnom smrću sina i brata. Ta Moretijeva priča ispričana je iz perspektive muškarca. Priča „Moja majka” ispričana je iz perspektive žene, koja obuhvata i njeno poslovno i privatno okruženje i iskustvo. Taj Moretijev alter ego prati stalni osećaj neadekvatnosti. U odnosu na filmsku profesiju, u odnosu na poziciju u porodici i ljubavnoj vezi i u odnosu na društvo čije stanje pokušava da analizira u filmu koji snima.

Kao i uvek i u „Mojoj majci” Moreti pokazuje veliko umeće prodiranja u intimne sfere svojih protagonista, najčešće nesigurnih nezadovoljnika. To ne čini pompezno, već suptilnim gestovima, strpljivo razvijajući odnose među likovima od kojih je svaki punokrvan, zaokružen.

Narativno i stilski „Moja majka” je zapravo klasičan film. Moreti priču vodi linearno, postupno (i veoma prirodno) gradirajući tenzije i dramu unutar glavne junakinje. Ono što će vas kupiti jeste toplina s kojom Nani Moreti slika jedan od presudnih trenutaka u svačijem životu – gubitak majke.

 „Moja majka” nije samo topao, duhovit, povremeno čak komičan i zavodljiv film. On je i izvrstan primer nepretencioznog autorskog filmskog dela kroz koje se reflektuje dubina i širina i misaona sadržajnost čoveka koji se zove Nani Moreti. Zbog toga ga i volite, zar ne?