Diplomata u ratovima

Polemičko sučeljavanje predstavnika Pentagona i zvaničnika SAD sa čelnicima srpske vlade o stradanju srpskih diplomata Slađane Stanković i Jovice Stepanovića valjda će doprineti da istina o ovoj tragediji izađe na videlo.

Od kako su njih dvoje bili oteti, u središtu dramatičnih zbivanja našao se i ambasador Republike Srbije u Libiji Oliver Potežica, kome je već „presuđeno”, kako je prošlog četvrtka ukazao saradnik „Politike” Marinko Vučinić. On je digao glas protiv talasa naslova „plasiranih na prvim stranicama novina koji izgledaju kao klasične poternice” i izveštavanja u medijima koje „potpuno depresonalizuje našeg ambasadora”.

Ko je, u stvari, Oliver Potežica (1953)?

Akademik Radomir Lukić rekao je 2002. da je najbolja generacija u njegovoj profesorskoj karijeri ona koja je 1972. upisala Pravni fakultet u Beogradu. Među pet najboljih studenata te generacije, a najpoznatiji, upravo je naš ambasador u Libiji.

Izvanredan student, posvećenik prijateljstva, zagriženi basketaš, istinoljubivo angažovan u političkom i svakidašnjem životu fakulteta i studentske organizacije, stigao je da bude i jedna od prvih jugoslovenskih televizijskih megazvezda. U beogradsko-zagrebačkom kvizu nije silazio s pobedničkog trona bezmalo dve godine, zahvaljujući neiscrpnom poznavanju istorije starog Rima.

Umesto univerzitetske karijere, odlučio se za diplomatiju. U MIP-u od 1978, s najboljim ocenama je pošao u Teheran 1985. i službovao u Iranu do 1990, u vihoru Homeinijeve revolucije i iračko-iranskog rata.

Jedan od najuglednijih stručnjaka za Bliski istok i islamski svet, napisao je knjige „Islamska republika imama Homeinija”, „Vehabije između istine i predrasuda”, „Organizacija Islamske konferencije”, a kao pasionirani istraživač istorije, autor je kapitalnog dela „Drevna Persija”.

Objavio je niz naučnih studija iz oblasti međunarodnih odnosa i diplomatije, koje su prevođene i na strane jezike, a kao poliglota (engleski, francuski, ruski, nemački, farsi, arapski), preveo je nekoliko knjiga na srpski. Uz ostale, i memoare američkog ambasadora u Kraljevini Srbiji Čarlsa Vopicke „Tajne Balkana”.

Iz tri braka ima petoro dece, jednu kćerku i četiri sina.

Od 1996. do 2001. bio je opet na vrelom Bliskom istoku, kao ambasador Jugoslavije u Jordanu i Palestini.

Ministar spoljnih poslova Goran Svilanović dao mu je otkaz, ne razumevajući geslo kojim se karijerni diplomata Potežica rukovodi: „Radim za državu, ne radim za partiju”.

Posle višegodišnjeg sudskog spora, 2006. se vratio u MIP, a od 2009. je ambasador Srbije u Tripoliju, gde se ubrzo ponovo našao u grotlu rata.

Pošto smo prijatelji od 1972. a venčani kumovi od 1978, izneo sam tek suvoparne činjenice o njegovoj ekselenciji ambasadoru Oliveru Potežici, istinoljubivom borcu u miru i diplomati koji službuje tamo gde je rat.