Čedomir Vasić u dijalogu sa Borhesom

Pokretne slike isprepletanog stvaralaštva i lične istorije Čedomira Vasića, uobličene u specifičnu izložbenu postavku u Istorijskom muzeju Srbije biće pred okom publike od ponedeljka, 28. marta u 18 sati.

Iza naslova „I pre i posle i sada”, inspirisanog Borhesovim stihovima iz pesme „Zagonetke”, sa kojima je autor u svojevrsnom dijalogu, donekle u opoziciji, donekle u slaganju, krije se intiman svet ovog umetnika, kontekstualizovan u opšte istorijske tokove, ali i udaljen od njih, predstavljen samostalno, ostavljen posmatraču na tumačenje.

U sali koja se nalazi sa leve strane muzeja naći će se video-radovi, nekoliko izdvojenih citata koji referišu na prikazani sadržaj i vitrine u kojima se nalaze lični i odevni predmeti porodice Vasić.

Katarina Mitrović, viša kustoskinja i koordinatorka izložbe, ističe da je profesor Vasić zainteresovan u svom radu i za istoriju i istoriju umetnosti, a da je ovo njegovo predstavljanje u neku ruku retrospektivno, mada ne u totalnom i izvornom smislu te reči.

– Jedno moguće čitanje ove, donekle i autoironijske postavke, koja traje do 10. maja, može biti i odnos lične i profesionalne istorije, u kojem Vasić preispituje i vlastiti umetnički status i identitet, ali i formiranje i razvoj kolektivne svesti, kao i izgradnju javnog sećanja. Sučeljavajući lično i profesionalno, privatno i javno lice, on prikazuje deo svoje umetničke aktivnosti posvećene pokretnim slikama od sedamdesetih godina 20. veka do danas. Ovaj projekat može se shvatiti i kao dodatni komentar monografije koja prati rad ovog umetnika, a koja je izdata 2014. godine – dodaje kustoskinja.

Slojevita selekcija filmografije i videografije, kao i svaki pogled u prošlost, svojevrsno je opiranje zaboravu, nestajanju, smrti, o kojima piše Borhes. Ali, dok on govori o ispijanju kristalno čistog zaborava („ni pre ni

posle ni kada”), Vasić sumira svoja dugogodišnja istraživanja tragajući upravo za vremenom, kontinuitetom, sećanjem i samim životom.

– Prolaznost vremena jeste suština ove izložbe, koja se neće slučajno odvijati upravo u Istorijskom muzeju, prema čijem prostoru je i osmišljena, što praktikujem već izvestan niz godina. Ovo mesto samo po sebi zahteva neku vrstu dijaloga, beleženja i analize istorijskih događaja, što nas upućuje na različite aspekte složenosti istorije. Odabrao sam pokretnu filmsku sliku i video, kao medije, jer čuvaju autentičnost trenutka, omogućavaju da se zabeležen momenat prikaže u nekom budućem vremenu. Odlučio sam se i za gotovo amaterske snimke rađene čuvenom „osmicom” i za savremenu tehnologiju – objašnjava Čedomir Vasić.     

U vitrinama se nalaze dečje sandale iz 1949, koje je Vasić nosio kao dečak od oko godinu i po dana, potom tu su uređaji kojima su vršena snimanja – različite kamere i fotoaparateti i, najzad, ratna, vojna uniforma njegovog dede, venčanica bake (inače artefakt Muzeja primenjene umetnosti, koji se nalazi i na listi Viktorija i Albert muzeja u Londonu), šinjel i čizme koje je njegov otac Pavle Vasić nosio tokom četiri godine provedene u zarobljeništvu tokom Drugog svetskog rata i haljina njegove supruge.

– To jeste najdublje, lično otkrivanje. Ono ima dvojaku ulogu – i intimnog i umetničko-istorijskog artefakta – dodaje autor.

Na kraju, jedan detalj: posetilac koji se nađe na postavci hodaće po velikim formatima, printovima pojedinih strana dnevnih i nedeljnih listova iz lične arhive autora, među kojim je i „Politika”. Pažljiv posmatrač primetiće da su na svakom listu deo teksta ili naslov zaokruženi ili podvučeni crvenom bojom.

– Reč je o ukazivanju na informacije koje su u tim novinama bile tokom nekoliko decenija posvećene mom delu. Kako najavama na prvim stranama, tako i celim kritikama, dok su negde samo spominjanja. Sučeljavanjem prve strane, koja obično donosi neke važne događaje, sa stranama kulture, na kojima je predstavljeno ono što je mali događaj za čovečanstvo, ali je za umetnika izuzetno važno, postavlja se distanca u odnosu na nešto što je bilo percepirano kao vrednost – zaključuje profesor Vasić.