Umetnica širokih vidika

Na zagrebačkom groblju Mirogoj prekjuče je sahranjena glumica Semka Sokolović-Bertok koja je od posledica moždanog udara prošle sedmice preminula u bolnici „Rebro” u Zagrebu.

Kinematografije zemalja bivše Jugoslavije izgubile su jednu od najboljih i najpoznatijih glumica, umetnika koji je krasio značajna filmska dela proteklih decenija, ali i najnovije filmove hrvatske, bosanske i srpske kinematografije.

Semka Sokolović-Bertok rođena je 22. decembra 1935. godine u Sarajevu, u porodici koja vodi poreklo od legendarnog Mehmed-paše Sokolovića. U mladosti se bavila mačevanjem, a bila je osmostruki prvak Hrvatske u šahu (suprug joj je bio šahovski velemajstor Mario Bertok) i veliki zaljubljenik u bridž i poker.

Glumu je studirala na zagrebačkoj Dramskoj akademiji, čak je jedno vreme radila i kao asistent. Igrala je u pozorištu, ali ne često.

„U pozorištu mi je bilo dosadno, jer su kolege sporo savladavale tekst”, često se šalila Semka, ističući da „film više odgovara njenom temperamentu”. Međutim, i kada je igrala u pozorištu, „svojim otresitim, strogim nastupom u samo nekoliko minuta ili sekundi urezivala se u pamćenje gledalaca, čak jače nego glumci koji su tumačili glavne uloge”, pisali su kritičari.

Na filmu je debitovala tokom studija, u delu „U mreži” Bojana Stupice 1956. godine. Igrala je u vrlo popularnim TV serijama „Kuda idu divlje svinje”, „U registraturi” i „Bolji život” i novijim, hrvatskoj „Bitange i princeze” i našoj „Vratiće se rode” u kojoj je, u prvoj epizodi, tumačila lik direktorke škole.

Često je pamtimo upravo po takvim ostvarenjima, a možda je najupečatljivija njena uloga bila još jedan lik direktorke škole, u filmu „Majstori, majstori” Gorana Markovića. Igrala je u Markovićevim delima „Tajvanska kanasta” i „Variola vera” u kojem je ostala upamćena po tumačenju lika surove, ali pravedne doktorke Ćirić.

Sarađivala je i sa Rajkom Grlićem u filmovima „Čaruga” i „U raljama života”, i za te uloge kritika je bila puna reči hvale. Trudila se da balansira između umetničkog i komercijalnog filma, od kojeg nije bežala pa je bila i deo glumačke ekipe filma „Hajde da se volimo” sa Lepom Brenom u glavnoj ulozi.

Publika beogradskog Festa nedavno je mogla da gleda Semku Sokolović-Bertok u bosanskim filmovima „Kod amidže Idriza” Pjera Žalice i „Grbavica” Jasmile Žbanić, a posle 15 godina odsustva iz srpske kinematografije vratila joj se ulogama u filmovima „Četvrti čovek” Dejana Zečevića i „Ljubav i drugi zločini” Stefana Arsenijevića, koji će u domaćim bioskopima biti prikazivan od septembra.

Semka je bila žena širokih vidika i osoba bez predrasuda, umetnik koji nije krio svoje mišljenje, što ju je koštalo karijere, pogotovu na pozorišnim scenama. Ostaće upamćena kao požrtvovana i srčana glumica koja se nije štedela, i kao umetnik koji je svojim likovima uvek darivao neobičnu živost.