Nemci iskoristili ustupke koje je EU dala Britancima

Od našeg dopisnika
Frankfurt, Hajdelberg – Ustupcima, koje je od Evropske unije izdejstvovao, bivši britanski premijer Dejvid Kameron nije uspeo da uveri Britance da ostanu u EU, ali je zato omogućio nemačkoj kancelarki Angeli Merkel da ispuni narastajuća očekivanja nemačke javnosti i ograniči socijalna davanja nezaposlenim građanima ostalih članica EU koji su se doselili u Nemačku. Doduše, pre dve godine to pravo Nemačkoj je dao i Evropski sud pravde, ali je tek podignuta politička tenzija oko izbegličke krize i britanskog referenduma dovela do toga da Berlin krene da pooštrava politiku socijalnih davanja, ne samo prema tražiocima azila, već i prema državljanima ostalih 27 članica EU.

Nemačka vlada je tako odobrila i Bundestagu na usvajanje prosledila nacrt zakona, zbog kojeg će građani ostalih zemalja EU koji nikada nisu radili u Nemačkoj morati da legalno žive pet godina u Nemačkoj pre nego što steknu pravo na nemačka socijalna primanja.

„Jasno je da svako ko ovde živi, radi i plaća doprinose ima pravo i na primanja iz našeg socijalnog sistema. Ali, za one koji ovde nikada nisu radili, a računaju na državnu finansijsku pomoć da bi preživeli, primenjuje se princip prema kojem bi trebalo da socijalna primanja potražuju od zemlje iz koje potiču”, rekla je ministarka rada Andrea Nales, koja je iz redova socijaldemokrata, zbog čega je mnoge začudila oštrina predloga zakona.

Pre dve godine Evropski sud pravde je odobrio Nemačkoj da ne mora da daje socijalnu pomoć državljanima ostalih članica EU koji nikad nisu živeli u Nemačkoj, ali se tome prošle godine suprotstavio nemački Savezni socijalni sud odlučivši da socijalnu pomoć za nezaposlene mogu da primaju državljani ostalih članica EU već posle šest meseci boravka u Nemačkoj, bez obzira na njihov pravni status. Usred ovih različitih pravnih tumačenja u kojima prednost ima Evropski sud pravde, nemačke socijaldemokrate su se očigledno priklonile demohrišćanima Merkelove koji sve glasnije zagovaraju pooštravanje mera prema nezaposlenim migrantima.

„Ovo je pravi put, jer gospođa Nales sada zatvara rupu u zakonu koju je za nekontrolisanu migraciju u naš socijalni sistem otvorila odluka Saveznog socijalnog suda”, smatra bavarska ministarka za socijalna pitanja Emilija Miler, koja je iz redova kancelarkinog demohrišćanskog bloka.

Oni koji su ugroženi ovom izmenom zakona imaće pravo na jednomesečnu pomoć za preživljavanje u iznosu jednomesečnog zakupa stana i troškova za hranu, ali i pozajmicu za troškove puta ka matičnoj zemlji.

„Ovim ojačavamo evropsku ideju i jedno od njenih najjačih postignuća – slobodno kretanje radnika”, saopštila je ministarka Nales, dodajući da će ovaj propis olakšati i finansijsko funkcionisanje lokalnih samouprava, koje su inače zadužene za isplatu socijalne pomoći.

Međutim, predlog zakona i ovo obrazloženje naišli su na žestoke kritike, kako opozicionih Zelenih i Levice, tako i sindikata. Poslanica Levice Zabine Cimerman smatra da je vlada „izdala evropsku ideju” i da „osnovno pravo na socijalnu pomoć mora biti primenjeno na sve ljude u Nemačkoj i ne sme biti ograničeno”.

„Ustav je jasan: ljudi koji žive u Nemačkoj i čiji gubitak prava na boravak nije obavezujuće određen imaju pravo na bezbednu, humanu egzistenciju, bez obzira na svoju nacionalnost”, ističe Aneli Buntenbah, iz Nemačke konfederacije sindikata.

Prema podacima nemačke savezne službe za zapošljavanje, oko 440.000 migranata iz zemalja EU primilo je socijalnu pomoć u Nemačkoj u junu, iako nisu svi bili nezaposleni. Većina njih su državljani Poljske (92.000), slede Italijani (71.000), Bugari (70.000), Rumuni (57.000) i Grci (46.000). Svi oni čine tek oko jedne desetine ukupnog broja od 4,3 miliona ljudi koji u Nemačkoj primaju socijalnu pomoć i naknadu za nezaposlene, koji su objedinjeni u takozvanoj Harcovoj reformi. Osim toga, oni čine i tek oko jedne desetine od ukupno 4,1 miliona građana ostalih članica EU koji trenutno žive u Nemačkoj, po čemu je ova zemlja najomiljenija destinacija za migracije unutar EU. Na drugom mestu je Velika Britanija sa oko tri miliona imigranata iz EU.

Osim talasa izbeglica, Nemačku je prošle godine zapljusnuo i talas od više od 685.000 imigranata iz ostatka EU, pri čemu najviše Rumuna (175.000), Poljaka (150.000) i Bugara (70.000). Doduše, ujedno se i odselilo njih oko 303.000.

Ipak, vlada Angele Merkel nastoji da ovim zakonom smanji strahove građana od takozvanog socijalnog turizma, to jest da će građani država EU koje imaju niži životni standard da pohrle u Nemačku da se prijave za socijalnu pomoć. Tog „socijalnog turizma” najviše se plaše čelnici nemačkih opština, koji se inače bore sa finansijskim teretom nastalim zbrinjavanjem izbeglica.

Međutim, poslanica Levice smatra da vlada zapravo reaguje na nedavni izborni uspeh Alternative za Nemačku, izgrađen na raširenom antiimigrantskom raspoloženju. Cimermanova smatra da je ova odluka pogrešna jer „ne možemo da napravimo samo ekonomsku uniju, već i socijalnu uniju”.