Selo Vrbica zaštitilo beli luk

Zavod za intelektualnu svojinu Srbije objavio je dve nove oznake geografskog porekla, kojima su kao posebni ubeleženi vrbički beli luk i đerdapski med. Zahtev za prvu oznaku podnelo je Udruženje poljoprivrednika „Vrbički prolećni beli luk” iz seoceta u opštini Čoka sa samo 238 stanovnika, nastanjenog Mađarima, za drugu pčelarsko društvo „Golubački grad”. Tako danas u Srbiji ubeleženu oznaku geografskog porekla ima ukupno 69 specijaliteta iz naše države, ali i Hrvatske, Češke i Crne Gore.

Prva dva proizvoda sa zaštićenom oznakom geografskog porekla u našoj republici jesu vina iz Hrvatske, „dingač” i „postup”. U registar Zavoda za intelektualnu svojinu Srbije upisani su 2. septembra 1986, na zahtev poljoprivredne zadruge sa Pelješca. Tek deceniju posle toga, Užičani su zaštitili ime goveđe i svinjske pršute i slanine.

Geografsko poreklo priznato je, zatim, sremskim prerađevinama, kulenu, domaćoj kobasici i salami, pa požarevačkoj kobasici, čaju sa Rtnja, kačkavalju iz Krivog vira, ovčijem, kozjem i kravljem siru sa Homolja, vinu „banatski rizling” (Vršac), „jagodinskoj ružici”, pivu „šampion” iz Vršca, pivu „badvajzer” iz Budjejovica u Češkoj (četiri vrste) i napicima „Kosovovina” iz južne srpske pokrajine (tri destilata od grožđa)..

Slede kavijar iz Kladova, voda „vrnjci”, apatinsko „jelen” pivo, crnogorski „krstač”, „vranac”, „sovinjon”, „kaberne”, „merlo” i „šardone”, i mineralna „akva heba” iz Bujanovca.

Oznake geografskog porekla dobili su i pirotski ćilimi, njeguška pršuta (predlog iz Podgorice i Škaljara, Kotor), ručno pletena odeća „Sirogojna” iz Užica, voda „duboka” („Bambi”, Požarevac), vino „krokan” sa Bisernog ostrva kod Novog Bečeja, voda „knjaz Miloš” iz Aranđelovca, crnogorska lozova rakija iz Podgorice, petrovska klobasa (Bački Petrovac), leskovačko meso za roštilj, valjevski duvan čvarci, vino „bermet” iz Sremskih Karlovaca, kačkavalj iz Svrljiga, „karlovački rizling” iz Petrovaradina, sveži i kiseli kupus iz Futoga, med iz Homolja, malina iz Arilja, belmuž iz Svrljiga, damast iz Bezdana, kačkavalj sa Stare planine, domaći ajvar iz Leskovca, lipov med sa Fruške gore i med iz Kačera u Šumadiji, ovčiji i kravlji sir i jagnjetina iz Sjenice, kačkavalj od kravljeg mleka iz Pirota, sirevi iz Sombora i sa Zlatara (Božetići), šaran iz Ečke, lemeški kulen iz Svetozara Miletića i šunka iz Vršca.

Na ovaj način štite se dva obeležja nekog specijaliteta: ime porekla i geografska oznaka.

Ime porekla je geografski naziv zemlje ili područja, lokaliteta koje služi da bi označilo proizvod koji odande potiče, čiji su kvalitet i posebna svojstva isključivo ili bitno uslovljena geografskom sredinom. S druge strane, geografska oznaka obeležava neku robu po poreklu zemlje ili područja.