Dnevnik Bogdana Crnobrnje

Reditelj Stanko Crnobrnja objavio je nedavno dnevnik svog oca Bogdana, posleratnog diplomate i generalnog sekretara predsednika SFRJ Josipa Broza. Bogdan Crnobrnja ostavio je beleške o tome kako je kao neposredni Titov saradnik učestvovao u organizaciji Prve konferencije Pokreta nesvrstanih 1961. u Beogradu. Dnevnik je objavljen pod nazivom „Neočekivana promjena”.

U predgovoru knjige Stanko Crnobrnja piše da je reč o materijalu koji ima značajnu istoriografsku vrednost.

– Dnevnik iz prve ruke opisuje proces stvaranja „nesvrstanih”, i u njemu se nalaze i pojedini detalji koji do sada nisu bili poznati ni široj, ni stručnoj javnosti. Tu su i zanimljivi opisi Tita i njegovog delovanja u nizu najrazličitijih situacija, i to od složenih političkih, spoljnopolitičkih i partijskih, do privatnih i ličnih. Treće, delimično se otkriva i sistem organizacije života i rada Tita i njegovog okruženja, sa prikazima najznačajnijih aktera iz domaćeg političkog života – ističe Stanko Crnobrnja, dodajući da većina od preko 200 fotografija u knjizi do sada nije prikazana u javnosti.

Bogdan Crnobrnja Tolja rođen je 1919. u Perni, opština Vrgin Most, u tadašnjoj Austrougarskoj, današnjoj Hrvatskoj. Studirao je na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Član KPJ postaje 1941. godine. U koncentracionom logoru Stara Gradiška ustaše mu ubijaju oca i majku. Odlazi u partizane gde postaje politički komesar. U ratu je tri puta ranjavan.

Od 1946. do 1951. godine bio je zamenik saveznog ministra za spoljnu trgovinu Milentija Popovića, a do 1954. pomoćnik ministra inostranih poslova Edvarda Kardelja. Posle toga postaje ambasador Jugoslavije u Indiji. Pripremao je prvu posetu Tita Indiji, a organizovao i posetu Nehrua Jugoslaviji 1955.

Kao Titov generalni sekretar (1961–1967) Bogdan Crnobrnja učestvovao je na svim predsednikovim putovanjima u Brazil, Čile, Boliviju, Peru, Meksiko, SSSR, SAD, Poljsku, Finsku, Istočnu Nemačku, Austriju, Bugarsku, Egipat, Čehoslovačku, Mađarsku, Rumuniju, Sudan, Alžir, Norvešku, Indiju. Ambasador u SAD bio je u periodu 1967–1971.

U svom dnevniku Crnobrnja piše da su na Prvoj konferenciji nesvrstanih u Beogradu učestvovali šefovi država: Avganistana, Alžira, Burme, Etiopije, Gane, Gvineje, Indije, Jemena, Jugoslavije, Kambodže, Konga, Kube, Libana, Maroka, Nepala, Saudijske Arabije... Cilj sastanka je bila razmena gledišta o međunarodnim problemima u cilju efikasnijeg doprinosa miru i bezbednosti u svetu. Udružili su se protiv imperijalizma, neokolonijalizma i fokusirali se na iskorenjivanje siromaštva i ekonomski razvoj. Navedeno je i da su strani studenti dolazili iz nesvrstanih zemalja da studiraju u Jugoslaviji kako bismo preko tih mladih ljudi, koji će sutra imati uticaj u ekonomskom i političkom životu, ostvarili naše interese u tim državama... Suizdavač knjige je Muzej istorije Jugoslavije.